Chính sách và quyền lợi trong công tác dân số
“Chào luật sư, em là Lan, 30 tuổi, đang làm công nhân ở KCN VSIP 1, Bình Dương. Em đã có một bé gái rồi nhưng chồng em muốn sinh thêm con nữa. Em nghe nói bây giờ Nhà nước khuyến khích sinh con, không còn 'mỗi gia đình hai con' nữa. Vậy nếu em sinh thêm thì có được hỗ trợ gì không? Và chính sách dân số hiện tại có khác gì so với trước đây không ạ?”
Trả lời
Chào chị Lan, về thắc mắc của chị liên quan đến công tác dân số và các chính sách hỗ trợ khi sinh con, Tuvannhanh.com xin được tư vấn như sau:
1. Hiểu đúng về Công tác Dân số hiện nay
Công tác dân số không chỉ đơn thuần là việc kiểm soát số lượng con cái mà còn bao gồm nhiều khía cạnh rộng lớn hơn. Theo quy định pháp luật, đây là việc quản lý và tổ chức thực hiện các hoạt động tác động đến quy mô dân số, cơ cấu dân số, phân bố dân cư và đặc biệt là nâng cao chất lượng dân số
[1]. Mục tiêu cuối cùng của công tác này là bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nước, hài hòa giữa quyền lợi cá nhân, gia đình và lợi ích của cộng đồng, xã hội.Hiện nay, chính sách dân số đã có sự điều chỉnh để phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội và xu hướng dân số. Thay vì tập trung vào việc giảm sinh, chính sách hiện tại hướng đến việc khuyến khích sinh đủ hai con, duy trì mức sinh thay thế, và đặc biệt là nâng cao chất lượng dân số toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần.
2. Quyền và nghĩa vụ của công dân trong công tác dân số
Là công dân Việt Nam, chị có các quyền được cung cấp thông tin về dân số, được tiếp cận các dịch vụ dân số chất lượng, an toàn và được giữ bí mật theo quy định của pháp luật. Chị cũng có quyền lựa chọn các biện pháp chăm sóc sức khoẻ sinh sản, kế hoạch hoá gia đình và nâng cao chất lượng dân số
[2]. Điều này có nghĩa là chị và chồng hoàn toàn có quyền chủ động quyết định số con và thời điểm sinh con, dựa trên sự cân nhắc về điều kiện gia đình và mong muốn cá nhân.Đồng thời, công dân cũng có nghĩa vụ thực hiện kế hoạch hoá gia đình; xây dựng quy mô gia đình ít con, no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc và bền vững; cũng như thực hiện các biện pháp phù hợp để nâng cao thể chất, trí tuệ, tinh thần của bản thân và các thành viên trong gia đình
[2].3. Các chính sách hỗ trợ và ưu đãi liên quan đến gia đình có con
Nhà nước có chính sách và biện pháp để triển khai công tác dân số, thực hiện xã hội hoá công tác dân số, bảo đảm điều kiện thuận lợi cho công tác này phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
[3]. Đặc biệt, để khuyến khích việc sinh đủ con và nâng cao chất lượng dân số, pháp luật hiện hành đã có một số quy định hỗ trợ cụ thể:* Chính sách nghỉ thai sản: Lao động nữ khi sinh con được nghỉ thai sản theo quy định. Ví dụ, nếu sinh con thứ hai, lao động nữ có thể được nghỉ thai sản dài hơn (như 07 tháng theo một số sửa đổi đã được đề xuất hoặc áp dụng)
[4]. * Hỗ trợ cho người chồng: Trường hợp vợ sinh đôi hoặc sinh con thứ hai, người chồng cũng được hưởng chế độ nghỉ việc để chăm sóc vợ con (ví dụ 10 ngày làm việc) [4]. * Ưu tiên trong chính sách nhà ở: Các gia đình có từ 02 con đẻ trở lên có thể được xem xét ưu tiên trong một số chính sách về nhà ở [4].Những chính sách này thể hiện sự quan tâm của Nhà nước nhằm hỗ trợ các gia đình trong việc nuôi dạy con cái, góp phần vào việc duy trì và phát triển dân số một cách bền vững. Để biết chính sách cụ thể nhất đang áp dụng tại Bình Dương, chị nên liên hệ với cơ quan Bảo hiểm xã hội hoặc Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội tại địa phương mình.