Chính sách pháp luật về thích ứng với già hóa dân số
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Long An. Dạo gần đây, tôi thấy nhiều công nhân lớn tuổi của mình sắp đến tuổi nghỉ hưu, nhưng họ vẫn muốn làm việc và tôi cũng muốn giữ họ lại vì kinh nghiệm. Tôi nghe nói có chính sách về 'già hóa dân số' gì đó, không biết nhà nước có hỗ trợ gì cho doanh nghiệp và người lao động lớn tuổi như trường hợp của tôi không?”
Trả lời
1. Tầm quan trọng của thích ứng với già hóa dân số
Hiện tượng già hóa dân số là một xu hướng tất yếu mà nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, đang và sẽ phải đối mặt. Đây là quá trình gia tăng tỷ lệ người cao tuổi trong tổng dân số. Để chủ động ứng phó với xu hướng này, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách nhằm thích ứng với già hóa dân số, đảm bảo phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân
[1]. Các chính sách này không chỉ hướng đến người cao tuổi mà còn liên quan đến việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực dân số, lồng ghép các yếu tố dân số vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội [2].2. Chính sách hỗ trợ việc làm cho người lao động cao tuổi
Nhận thức được giá trị kinh nghiệm và mong muốn tiếp tục cống hiến của người lao động lớn tuổi, pháp luật đã có những quy định cụ thể nhằm hỗ trợ việc làm cho người lao động là người cao tuổi. Theo Điều 13 Luật Việc làm 2025, người lao động cao tuổi có thể được hưởng các chính sách sau
[3]:* Vay vốn hỗ trợ tạo việc làm, duy trì, mở rộng việc làm: Điều này giúp người cao tuổi có thể tự tạo việc làm hoặc doanh nghiệp có thể mở rộng quy mô, tạo thêm cơ hội việc làm cho họ. * Hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề: Giúp người lao động cao tuổi cập nhật kiến thức, kỹ năng mới, thích nghi với sự thay đổi của thị trường lao động. Đồng thời, họ cũng được hỗ trợ tham gia đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia.
3. Hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với già hóa dân số
Đối với các doanh nghiệp như của Ông P.V.T, việc giữ chân và phát huy kinh nghiệm của người lao động lớn tuổi là rất quan trọng. Luật Việc làm 2025 cũng nêu rõ, căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách, Nhà nước có thể có các chính sách hỗ trợ giải quyết việc làm, đào tạo lại, đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp cho người lao động nhằm thích ứng với già hóa dân số
[3]. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp của ông có thể được hưởng lợi từ các chương trình hỗ trợ đào tạo hoặc các chính sách khuyến khích khác để duy trì và phát triển đội ngũ lao động cao tuổi của mình.Như vậy, Nhà nước đã có những định hướng và chính sách cụ thể để hỗ trợ cả người lao động cao tuổi và doanh nghiệp trong bối cảnh già hóa dân số, nhằm đảm bảo quyền lợi và phát huy tối đa tiềm năng của nhóm dân số này.