Chính sách Nhà nước Về Mức Sinh Thay Thế và Hỗ Trợ Gia Đình
“Vợ chồng tôi đang sống và làm việc tại quận 1, TP.HCM. Cả hai đều là nhân viên văn phòng, lương đủ sống nhưng còn nhiều lo toan. Chúng tôi đang có một bé và muốn sinh thêm bé thứ hai để gia đình có đủ nếp đủ tẻ, nhưng thực sự rất áp lực về tài chính cũng như việc chăm sóc con cái ở thành phố đắt đỏ này. Tôi có nghe nói đến 'mức sinh thay thế', vậy xin hỏi Nhà nước có chính sách nào để khuyến khích và hỗ trợ chúng tôi sinh con, đặc biệt là ở những thành phố lớn như TP.HCM không?”
Trả lời
1. Chính sách chung về dân số và duy trì mức sinh thay thế
Chính sách dân số của Nhà nước xác định dân số là yếu tố quan trọng hàng đầu trong sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Do đó, việc thực hiện chính sách dân số và phát triển bao gồm các biện pháp duy trì mức sinh thay thế (mức sinh tính bình quân mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ sinh 2,1 con), giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số. Điều này được thực hiện trong mối quan hệ với các yếu tố kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, nhằm xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc
[3].Phạm vi điều chỉnh của các quy định liên quan đến dân số cũng đã đề cập đến việc duy trì mức sinh thay thế, cùng với truyền thông, vận động, giáo dục về dân số, và điều kiện bảo đảm thực hiện công tác dân số
[1].2. Các chính sách hỗ trợ để đạt mức sinh thay thế bền vững
Để đạt được mức sinh thay thế bền vững, Nhà nước có chính sách phù hợp hỗ trợ các cặp vợ chồng, cá nhân sinh con, nuôi con. Những hỗ trợ này có thể thông qua các chính sách về lao động, việc làm, tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, trợ cấp, giáo dục, chăm sóc sức khỏe, nhà ở và các chính sách khác nhằm gia tăng tỷ lệ sinh. Đặc biệt, Nhà nước có chính sách ưu tiên đối với tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế
[3].Việc thực hiện công tác dân số dựa trên nguyên tắc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, đảm bảo sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng và đề cao trách nhiệm của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng, gia đình. Đồng thời, công tác này cũng bảo đảm cân bằng, hài hòa giữa quyền và nghĩa vụ của công dân, doanh nghiệp, và trách nhiệm của Nhà nước
[2].3. Trách nhiệm của Nhà nước và xã hội
Thực hiện chính sách dân số và phát triển là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, cũng như của mỗi cá nhân, gia đình, doanh nghiệp, tổ chức và toàn xã hội. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò chủ đạo và có trách nhiệm huy động xã hội cùng thực hiện chính sách dân số. Các yếu tố dân số cũng sẽ được lồng ghép vào việc xây dựng và triển khai thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội ở mọi cấp độ
[2], [3].