Chi phí đi lại, thuê phòng nghỉ, phụ cấp lưu trú cho người tham gia tố tụng
“Tôi là Anh T.V.K, một nhân chứng quan trọng trong vụ án hình sự đang xét xử tại Tòa án nhân dân TP.HCM. Tôi phải đi lại từ Bình Dương lên TP.HCM nhiều lần để tham gia các phiên tòa, tốn kém khá nhiều tiền xe và tiền thuê nhà nghỉ. Tôi nghe nói người tham gia tố tụng như tôi có thể được thanh toán các khoản chi phí đi lại, thuê phòng nghỉ, phụ cấp lưu trú. Vậy tôi có được nhận các khoản này không và thủ tục để yêu cầu thanh toán là gì?”
Trả lời
Quyền lợi về chi phí cho người tham gia tố tụng
Chào Anh T.V.K, theo quy định của pháp luật, các khoản chi phí đi lại, chi phí thuê phòng nghỉ và phụ cấp lưu trú dành cho người tham gia tố tụng (bao gồm cả nhân chứng) là có cơ sở pháp lý để được chi trả. Đây là những khoản tiền được chi trả cho người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng, người được mời tham gia tố tụng theo quy định của pháp luật về nội dung chi và mức chi về chế độ công tác phí, chế độ chi hội nghị đối với cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập. Mục đích là để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng, đồng thời hỗ trợ họ thực hiện nghĩa vụ của mình trước pháp luật.
Nguồn kinh phí và thủ tục thanh toán
Các khoản chi phí này thường được bố trí trong dự toán ngân sách hàng năm của cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng. Điều 29 của Nghị định số 250/2025/NĐ-CP quy định rõ rằng chi phí định giá, định giá lại tài sản (là một phần của các chi phí tố tụng) được bố trí trong dự toán ngân sách hàng năm của cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng. Thủ tục tạm ứng và thanh toán các chi phí này sẽ thực hiện theo các quy định của pháp luật về chi phí tố tụng
[1].Để được thanh toán các khoản chi phí này, Anh T.V.K cần lưu giữ đầy đủ các chứng từ hợp lệ liên quan đến việc đi lại (vé xe, hóa đơn xăng dầu nếu đi xe cá nhân), thuê phòng nghỉ (hóa đơn khách sạn, nhà nghỉ) và các chi phí sinh hoạt phát sinh trong quá trình tham gia tố tụng. Sau đó, anh có thể liên hệ với cơ quan đã triệu tập mình (ví dụ: Tòa án, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát) để được hướng dẫn cụ thể về thủ tục lập hồ sơ đề nghị thanh toán. Cơ quan này sẽ có trách nhiệm tiếp nhận, thẩm định và thực hiện chi trả các khoản chi phí hợp lý theo quy định.
Các văn bản pháp luật liên quan
Các quy định chi tiết về mức chi, nội dung chi cho từng loại chi phí như đi lại, thuê phòng nghỉ, phụ cấp lưu trú thường được quy định cụ thể trong các văn bản hướng dẫn của Bộ Tài chính hoặc các Bộ, ngành liên quan, áp dụng cho chế độ công tác phí của cơ quan nhà nước. Các cơ quan nhà nước khác nhau cũng thường xuyên ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện các quy định pháp luật cụ thể trong lĩnh vực của mình, ví dụ như Tổng cục Hải quan ban hành các công văn hướng dẫn về xử lý thuế đối với nhiên liệu trên tàu biển
[2] hoặc kiểm tra chuyên ngành đối với mặt hàng sữa bột [3], tương tự như cách các quy định về chi phí tố tụng được ban hành.