Can thiệp bất hợp pháp vào tàu bay
“Chào luật sư, tôi là nhân viên văn phòng ở TP. Hồ Chí Minh. Tuần trước, trên chuyến bay từ Hà Nội vào, có một hành khách liên tục la hét, gây rối và thậm chí định mở cửa thoát hiểm. Tổ bay phải khống chế người này. Tôi thắc mắc là những hành vi gây rối kiểu như vậy có được coi là 'can thiệp bất hợp pháp' không, và liệu nó có thể khiến máy bay bị ép hạ cánh khẩn cấp hay không? Liệu có ảnh hưởng đến an toàn bay nghiêm trọng đến mức đó không?”
Trả lời
Hiểu về "Can thiệp bất hợp pháp" và An toàn bay
"Can thiệp bất hợp pháp vào tàu bay đang bay" là một hành vi nghiêm trọng có thể đe dọa trực tiếp đến an toàn của chuyến bay và tất cả những người trên tàu. Nghị định số 139/2024/NĐ-CP quy định rõ về thể thức bay chặn, bay kèm và bay ép tàu bay vi phạm hạ cánh tại cảng hàng không, sân bay
[1]. Trong đó, một trong những trường hợp chính yếu dẫn đến việc tàu bay phải bị bay ép hạ cánh là khi tàu bay đang bay trong vùng trời Việt Nam bị can thiệp bất hợp pháp[3].Khi nào tàu bay bị bay ép hạ cánh vì hành vi này?
Đối với trường hợp hành khách có hành vi gây rối trật tự, đe dọa an toàn bay, hoặc bất kỳ hành động nào được xác định là can thiệp bất hợp pháp vào hoạt động của tàu bay, cơ quan có thẩm quyền có quyền yêu cầu tàu bay đó phải hạ cánh tại cảng hàng không, sân bay gần nhất. Điều này nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hành khách, tổ bay và tài sản. Theo quy định, tàu bay sẽ bị bay ép hạ cánh nếu thuộc trường hợp bị can thiệp bất hợp pháp khi đang bay trong vùng trời Việt Nam
[3]. Hành vi của hành khách mà Anh N.V.H mô tả hoàn toàn có thể được xem xét là hành vi can thiệp bất hợp pháp, uy hiếp an toàn bay, đặc biệt là hành động cố gắng mở cửa thoát hiểm.Các hành vi vi phạm khác không phải "can thiệp bất hợp pháp"
Cần phân biệt hành vi can thiệp bất hợp pháp dẫn đến bay ép hạ cánh với các trường hợp vi phạm khác. Chẳng hạn, tàu bay bị bay chặn khi có hành động vi phạm vùng trời Việt Nam, hoặc bị bay kèm khi vi phạm phép bay
[2]. Trong những tình huống này, mặc dù cũng là vi phạm, nhưng hành vi can thiệp bất hợp pháp vào chính hoạt động của tàu bay là yếu tố đặc biệt nghiêm trọng, trực tiếp uy hiếp an toàn bay và dẫn đến biện pháp cứng rắn hơn là bay ép hạ cánh, nhằm ngăn chặn các mối đe dọa tiềm tàng ngay lập tức.