Các loại phương tiện giao thông đường bộ
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Đồng Nai. Tôi có một chiếc xe tự chế dùng để chở nông sản ra chợ, trông nó giống xe công nông nhưng tôi tự lắp ráp từ các bộ phận cũ. Gần đây tôi thấy công an hay kiểm tra các loại xe này. Tôi muốn hỏi chiếc xe của tôi có được coi là phương tiện giao thông đường bộ theo luật không? Nếu có thì tôi cần phải tuân thủ những quy định gì để không bị phạt?”
Trả lời
1. Xe tự chế có phải là phương tiện giao thông đường bộ không?
Chào Anh T.V.K, về trường hợp xe tự chế của anh dùng để chở nông sản, theo quy định tại Văn bản 36/2025/QH15
[1], phương tiện giao thông đường bộ được hiểu là “các loại xe, bao gồm: phương tiện giao thông cơ giới đường bộ (sau đây gọi là xe cơ giới), phương tiện giao thông thô sơ đường bộ (sau đây gọi là xe thô sơ), xe máy chuyên dùng và các loại xe tương tự”.Điều này có nghĩa là, dù là xe tự lắp ráp hay xe đã qua cải tạo, miễn là nó tham gia giao thông trên đường bộ thì sẽ thuộc phạm vi điều chỉnh của các quy định về giao thông đường bộ. Do đó, chiếc xe tự chế của anh được xem là phương tiện giao thông đường bộ và phải tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.
2. Nguyên tắc và trách nhiệm khi sử dụng phương tiện giao thông đường bộ
Khi tham gia giao thông đường bộ, dù là với xe tự chế hay bất kỳ loại phương tiện nào khác, các cá nhân đều phải tuân thủ các nguyên tắc nhất định để đảm bảo an toàn. Một trong những nguyên tắc cốt lõi là “Bảo đảm giao thông đường bộ được trật tự, an toàn, thông suốt” và “bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản của cá nhân và tài sản của cơ quan, tổ chức”
[2].Điều này đồng nghĩa với việc, việc sử dụng xe tự chế của anh phải đảm bảo không gây nguy hiểm cho bản thân và những người tham gia giao thông khác. Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ là trách nhiệm của mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân, bao gồm cả người điều khiển phương tiện
[2].3. Các quy định cần lưu ý đối với xe tự chế
Đối với xe tự chế như của anh, điều quan trọng nhất là phải đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Luật Giao thông đường bộ 2008 nghiêm cấm hành vi “Đưa xe cơ giới, xe máy chuyên dùng không bảo đảm tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường tham gia giao thông đường bộ”
[3].Mặc dù chiếc xe của anh là xe tự chế, nhưng khi tham gia giao thông, nó vẫn phải đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn kỹ thuật (như hệ thống phanh, đèn chiếu sáng, còi, lốp, v.v.) và bảo vệ môi trường (khí thải, tiếng ồn) theo quy định. Nếu xe không đảm bảo các tiêu chuẩn này, anh có thể bị xử phạt hành chính khi bị kiểm tra.
Để đảm bảo tuân thủ pháp luật và an toàn cho bản thân cũng như cộng đồng, anh nên tìm hiểu kỹ các quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật đối với loại xe tương tự xe của anh (ví dụ như xe công nông, xe ba gác máy) và tiến hành cải tạo, kiểm định nếu cần thiết. Việc này không chỉ giúp anh tránh bị phạt mà quan trọng hơn là bảo vệ an toàn cho anh khi vận chuyển nông sản.