Các hành vi tham nhũng liên quan đến vụ lợi
“Chào luật sư, tôi là cán bộ địa chính ở Quận Cầu Giấy, Hà Nội. Vừa rồi tôi có giải quyết xong hồ sơ cấp sổ đỏ cho một hộ dân, mọi thứ đều đúng quy trình, không sai sót gì. Sau khi nhận được sổ, họ có mang đến biếu tôi một hộp bánh trung thu và 500 nghìn đồng gọi là "cảm ơn đã nhiệt tình". Tôi có nên nhận không? Nếu nhận thì có bị coi là **vụ lợi** hay tham nhũng không? Tôi lo quá.”
Trả lời
Khái niệm "Vụ lợi" trong pháp luật
Theo quy định pháp luật, vụ lợi được hiểu là lợi ích vật chất hoặc tinh thần mà người có chức vụ, quyền hạn đạt được hoặc có thể đạt được thông qua hành vi tham nhũng. Đây là một yếu tố quan trọng để xác định tính chất của nhiều hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt trong lĩnh vực phòng, chống tham nhũng.Các hành vi tham nhũng liên quan đến "vụ lợi"
Pháp luật về phòng, chống tham nhũng đã liệt kê cụ thể các hành vi được coi là tham nhũng trong khu vực nhà nước, trong đó có nhiều hành vi gắn liền với yếu tố vụ lợi [3]. Cụ thể, người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan nhà nước thực hiện các hành vi như: * Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi. * Lạm quyền trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi. * Giả mạo trong công tác vì vụ lợi. * Nhũng nhiễu vì vụ lợi. * Không thực hiện, thực hiện không đúng hoặc không đầy đủ nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi. * Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để bao che cho người có hành vi vi phạm pháp luật vì vụ lợi; cản trở, can thiệp trái pháp luật vào việc giám sát, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án vì vụ lợi.Ngay cả hành vi đưa hối lộ hoặc môi giới hối lộ để giải quyết công việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc địa phương cũng có thể được xem xét vì vụ lợi
[3].Trường hợp nhận quà "cảm ơn" của cán bộ địa chính
Trong trường hợp của chị H.T.L, việc một hộ dân biếu quà "cảm ơn" sau khi công việc đã hoàn thành đúng quy trình và hợp pháp là một vấn đề nhạy cảm. Mặc dù chị không có hành vi nhũng nhiễu hay lợi dụng chức vụ để đòi hỏi, nhưng việc nhận tiền hoặc quà có giá trị từ người dân mà mình đã giải quyết công việc có thể bị hiểu là vụ lợi hoặc tạo ra nghi ngờ về tính khách quan, minh bạch trong quá trình thực thi công vụ.Theo quy định hiện hành, cán bộ, công chức không được nhận quà dưới mọi hình thức từ người dân mà mình có trách nhiệm giải quyết công việc, đặc biệt là tiền mặt, dù là "cảm ơn". Việc nhận tiền, dù nhỏ, có thể bị xem xét là nhận hối lộ nếu có yếu tố liên quan đến việc thực hiện hoặc không thực hiện nhiệm vụ, công vụ vì lợi ích của người đưa quà, hoặc ít nhất là vi phạm quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức. Mục đích của quy định này là nhằm ngăn chặn mọi hành vi có thể dẫn đến tham nhũng, dù là nhỏ nhất, và đảm bảo sự liêm chính của đội ngũ cán bộ nhà nước.
Các quy định pháp luật luôn hướng tới việc đảm bảo sự minh bạch và công bằng trong mọi hoạt động của cơ quan nhà nước, bao gồm cả hoạt động hóa chất
[1] hay các chính sách bảo hiểm y tế [2], nhằm bảo vệ lợi ích công và niềm tin của người dân. Do đó, để tránh mọi rủi ro pháp lý và giữ gìn uy tín cá nhân cũng như cơ quan, chị H.T.L không nên nhận những khoản quà tặng hay tiền "cảm ơn" như vậy. Nếu đã nhận, nên báo cáo và nộp lại theo quy định của cơ quan.