Biện pháp chống trợ cấp khi có đe dọa thiệt hại ngành sản xuất
“Chị là chủ một xưởng sản xuất gốm sứ thủ công ở Bát Tràng, Hà Nội. Gần đây, chị thấy nhiều sản phẩm gốm sứ nhập khẩu từ một nước láng giềng được bán với giá rất rẻ, thấp hơn nhiều so với chi phí sản xuất của chị. Chị lo ngại nếu tình trạng này tiếp diễn, xưởng của chị và nhiều hộ sản khác sẽ phải đóng cửa vì không cạnh tranh nổi. Chị muốn biết liệu có cách nào để bảo vệ ngành sản gốm sứ trong nước không?”
Trả lời
Trường hợp của chị H.T.L. liên quan đến khả năng đe dọa gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước do hàng hóa nhập khẩu được trợ cấp. Đây là một trong những căn cứ quan trọng để cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét áp dụng các biện pháp chống trợ cấp nhằm bảo vệ các doanh nghiệp trong nước.
Đe dọa thiệt hại đáng kể là gì?
"Đe dọa gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước" được hiểu là khả năng trước mắt, rõ ràng và chứng minh được sẽ gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước. Điều này có nghĩa là mặc dù thiệt hại thực tế chưa xảy ra hoặc chưa nghiêm trọng, nhưng đã có những dấu hiệu rõ ràng cho thấy nếu không có biện pháp can thiệp, ngành sản xuất gốm sứ trong nước của chị sẽ phải đối mặt với những tổn thất lớn. Pháp lệnh Chống trợ cấp hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam quy định về các biện pháp chống trợ cấp đối với hàng hóa được trợ cấp nhập khẩu vào Việt Nam
[1].Các hình thức trợ cấp và biện pháp đối phó
Việc các sản phẩm gốm sứ nhập khẩu được bán với giá rất rẻ, thấp hơn nhiều so với chi phí sản xuất, có thể là dấu hiệu của việc hàng hóa đó đang được hưởng trợ cấp từ chính phủ nước xuất khẩu. Các hình thức trợ cấp có thể rất đa dạng, từ việc chính phủ chuyển vốn, cho vay ưu đãi, bỏ qua các khoản thu phải nộp, đến việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ với giá thấp hơn thị trường
[2].Khi có đủ bằng chứng về việc hàng hóa nhập khẩu được trợ cấp và gây ra hoặc đe dọa gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước, các cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam có thể áp dụng các biện pháp chống trợ cấp. Các biện pháp này bao gồm: * Áp dụng thuế chống trợ cấp: Đây là hình thức phổ biến nhất, nhằm tăng giá hàng hóa nhập khẩu lên mức hợp lý, loại bỏ lợi thế cạnh tranh không công bằng do trợ cấp mang lại
[3]. * Chấp nhận cam kết: Chính phủ hoặc tổ chức, cá nhân nước ngoài có thể cam kết tự nguyện chấm dứt trợ cấp, giảm mức trợ cấp, hoặc điều chỉnh giá xuất khẩu [3].Nguyên tắc áp dụng biện pháp chống trợ cấp
Việc áp dụng các biện pháp chống trợ cấp phải tuân thủ các nguyên tắc chặt chẽ. Cụ thể, biện pháp này chỉ được áp dụng ở mức độ cần thiết, hợp lý nhằm ngăn ngừa hoặc hạn chế thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước
[4]. Đồng thời, việc này phải dựa trên kết luận điều tra chính thức và không được gây thiệt hại đến lợi ích kinh tế - xã hội trong nước [4].Để bảo vệ xưởng sản xuất và ngành gốm sứ Bát Tràng, chị H.T.L. cùng các hộ sản xuất khác có thể tập hợp thông tin, bằng chứng về việc hàng hóa nhập khẩu đang được bán phá giá (do trợ cấp) và những tác động tiêu cực đến sản xuất, doanh thu, việc làm... để kiến nghị lên các cơ quan chức năng như Bộ Công Thương để xem xét khởi xướng điều tra chống trợ cấp.