Bảo vệ và Công nhận Di sản địa chất

Trả lời

Khái niệm và ý nghĩa của Di sản địa chất

Theo quy định, Di sản địa chất được hiểu là tập hợp một hoặc nhiều di chỉ địa chất đã được công nhận và xếp hạng. Việc công nhận một địa điểm là di sản địa chất có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn các giá trị khoa học, giáo dục, thẩm mỹ và kinh tế của các hiện tượng địa chất độc đáo. Đối với trường hợp "Thạch động kỳ quan" mà chị N.T.H nhắc đến, nếu hang động này chứa đựng các đặc điểm địa chất nổi bật, hiếm có và có giá trị, nó hoàn toàn có thể được xem xét để công nhận là di sản địa chất.

Chính sách của Nhà nước về bảo vệ tài nguyên địa chất

Nhà nước ta có những chính sách rõ ràng nhằm bảo vệ và sử dụng hợp lý tài nguyên địa chất. Cụ thể, theo Luật 54/2025/QH15, Nhà nước có chiến lược, quy hoạch, kế hoạch về địa chất, khoáng sản để bảo đảm tài nguyên địa chất, khoáng sản được bảo vệ, khai thác, sử dụng hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả nhằm phát triển bền vững kinh tế - xã hội ^[1]. Điều này cho thấy sự quan tâm của Nhà nước trong việc bảo tồn các giá trị địa chất, bao gồm cả các di sản địa chất. Việc công nhận và bảo vệ "Thạch động kỳ quan" sẽ phù hợp với chủ trương này, góp phần vào sự phát triển du lịch bền vững của địa phương.

Phạm vi và nguyên tắc điều tra, công nhận di sản địa chất

Luật 54/2025/QH15 quy định về việc điều tra cơ bản địa chất, bảo vệ tài nguyên địa chất trong phạm vi rộng lớn, bao gồm cả đất liền, hải đảo, nội thủy, lãnh hải và các vùng biển khác của Việt Nam ^[2]. Điều này có nghĩa là các di chỉ địa chất như hang động của chị N.T.H hoàn toàn nằm trong phạm vi điều chỉnh của luật.

Để một địa điểm được công nhận là di sản địa chất, cần phải trải qua quá trình điều tra cơ bản địa chất. Quá trình này phải tuân thủ các nguyên tắc như phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch điều tra cơ bản địa chất; thực hiện theo đề án, dự án được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt; và phải điều tra tổng hợp, toàn diện, bảo đảm tính kế thừa, không trùng lặp ^[3]. Các phương pháp kỹ thuật điều tra cũng phải phù hợp với đối tượng địa chất và tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Mặc dù các điều luật được trích dẫn chưa đi sâu vào quy trình cụ thể để "xếp hạng" hay "công nhận" một di sản địa chất, nhưng chúng đặt ra nền tảng pháp lý vững chắc cho việc điều tra, bảo vệ các tài nguyên địa chất nói chung. Để "Thạch động kỳ quan" được công nhận, cần có sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, các cơ quan chuyên môn về địa chất để tiến hành khảo sát, đánh giá và đề xuất lên cấp có thẩm quyền theo các quy định chi tiết hơn (có thể nằm trong các văn bản dưới luật hoặc các quy định chuyên ngành về di sản).