Bảo vệ trẻ em theo quy định pháp luật
“Chị Hạnh ở quận 3, TP.HCM, làm nghề kinh doanh online. Chị có một cháu trai 8 tuổi. Dạo gần đây, chị thấy cháu có biểu hiện sợ sệt khi ở gần một người hàng xóm. Chị lo lắng không biết nếu có chuyện gì xảy ra với cháu, chị có thể tìm kiếm sự bảo vệ pháp luật cho cháu như thế nào và những cơ quan nào sẽ hỗ trợ chị?”
Trả lời
Khái niệm "Bảo vệ trẻ em" và phạm vi điều chỉnh
"Bảo vệ trẻ em" là việc thực hiện các biện pháp phù hợp để bảo đảm trẻ em được sống an toàn, lành mạnh; phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm hại trẻ em; trợ giúp trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Đây là một phạm trù rộng, được điều chỉnh bởi Luật Trẻ em 2016. Luật này không chỉ quy định về quyền và bổn phận của trẻ em mà còn xác định các nguyên tắc, biện pháp bảo đảm thực hiện quyền trẻ em, cũng như trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình, cá nhân trong việc thực hiện các quyền và bổn phận đó
[1], [2].Đối tượng và trách nhiệm bảo vệ trẻ em
Các quy định về bảo vệ trẻ em có phạm vi áp dụng rất rộng, bao gồm hầu hết các tổ chức và cá nhân hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam. Cụ thể, các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân, cơ sở giáo dục, gia đình, công dân Việt Nam; cơ quan, tổ chức quốc tế, tổ chức nước ngoài hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam, cá nhân là người nước ngoài cư trú tại Việt Nam (sau đây gọi chung là cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình, cá nhân) đều là đối tượng chịu sự điều chỉnh của pháp luật về bảo vệ trẻ em
[3]. Điều này có nghĩa là rất nhiều chủ thể có trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn cho trẻ em, bao gồm cả những người hàng xóm.Các bước chị Hạnh có thể thực hiện
Trong trường hợp của chị Hạnh, khi phát hiện con có dấu hiệu bất thường và nghi ngờ bị xâm hại, điều quan trọng nhất là chị cần bình tĩnh tìm hiểu thông tin từ cháu một cách nhẹ nhàng và tin cậy. Sau đó, chị có thể liên hệ ngay với các cơ quan chức năng có thẩm quyền để được hỗ trợ. Các cơ quan này bao gồm công an phường/xã, Ủy ban nhân dân cấp xã, hoặc Hội Liên hiệp Phụ nữ tại địa phương. Những cơ quan này có trách nhiệm tiếp nhận thông tin, tiến hành xác minh và áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo vệ trẻ em theo quy định của pháp luật. Việc báo cáo kịp thời sẽ giúp các cơ quan này thực hiện đúng chức năng của mình trong việc phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm hại trẻ em, đảm bảo cháu được sống trong môi trường an toàn.
Quyền được bảo vệ của trẻ em
Mỗi trẻ em đều có quyền được bảo vệ tính mạng, thân thể, nhân phẩm và danh dự; được sống trong môi trường gia đình, xã hội an toàn, lành mạnh, thân thiện, không bị bạo lực, bóc lột, xâm hại. Pháp luật Việt Nam luôn ưu tiên cao nhất việc bảo vệ trẻ em khỏi mọi hình thức xâm hại. Do đó, chị Hạnh hoàn toàn có cơ sở pháp lý để yêu cầu sự can thiệp và hỗ trợ từ các cơ quan có thẩm quyền để bảo vệ con mình trước mọi nguy cơ.