Bảo vệ trẻ em khỏi xâm hại
“Chào chuyên gia, tôi là giáo viên mầm non ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy một bé học sinh trong lớp mình có nhiều dấu hiệu bất thường như sợ hãi, vết bầm tím trên tay. Tôi rất lo lắng bé có thể đang bị xâm hại ở nhà. Tôi muốn biết liệu tôi có thể làm gì để giúp bé và có cơ quan nào sẽ vào cuộc để bảo vệ bé không?”
Trả lời
Chào chị H.T.L, chúng tôi hiểu sự lo lắng của chị khi phát hiện những dấu hiệu bất thường ở trẻ. Hành vi xâm hại trẻ em là vấn đề nghiêm trọng, gây tổn hại sâu sắc đến sự phát triển của trẻ, và pháp luật Việt Nam có những quy định chặt chẽ để bảo vệ các em.
Xâm hại trẻ em và trách nhiệm của cộng đồng
Xâm hại trẻ em được định nghĩa là hành vi gây tổn hại về thể chất, tình cảm, tâm lý, danh dự, nhân phẩm của trẻ em dưới các hình thức bạo lực, bóc lột, xâm hại tình dục, mua bán, bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em và các hình thức gây tổn hại khác. Đây là một vấn đề mà toàn xã hội cần chung tay giải quyết. Việc bảo vệ trẻ em không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chuyên trách mà còn là của mọi công dân Việt Nam, bao gồm cả giáo viên như chị, theo tinh thần chung về đối tượng áp dụng của pháp luật
[3].Các biện pháp bảo vệ trẻ em theo quy định pháp luật
Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu bị xâm hại, điều quan trọng là phải hành động kịp thời. Luật Trẻ em 2016 đã quy định rõ về các cấp độ hỗ trợ và biện pháp bảo vệ trẻ em. Các biện pháp này bao gồm việc kịp thời phát hiện, giảm thiểu hoặc loại bỏ nguy cơ gây tổn hại cho trẻ em
[2].Cụ thể, các biện pháp bảo vệ trẻ em cấp độ hỗ trợ bao gồm: * Cảnh báo về nguy cơ trẻ em bị xâm hại: Tư vấn kiến thức, kỹ năng, biện pháp can thiệp nhằm loại bỏ hoặc giảm thiểu nguy cơ xâm hại trẻ em cho cha, mẹ, giáo viên, người chăm sóc trẻ em và chính trẻ em, nhằm tạo lập lại môi trường sống an toàn cho trẻ
[2]. * Tiếp nhận thông tin, đánh giá mức độ nguy hại: Áp dụng các biện pháp cần thiết để hỗ trợ trẻ em có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột, bỏ rơi nhằm loại bỏ hoặc giảm thiểu nguy cơ này [2].Với vai trò là giáo viên, chị có thể là người đầu tiên phát hiện và can thiệp. Chị nên báo cáo ngay sự việc cho Ban Giám hiệu nhà trường, cán bộ phụ trách công tác trẻ em tại địa phương (cấp xã, phường), hoặc các cơ quan chức năng có thẩm quyền.
Vai trò của Viện kiểm sát nhân dân và các cơ quan khác
Khi có thông tin về việc trẻ em bị xâm hại, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ vào cuộc để xác minh và xử lý. Viện kiểm sát nhân dân đóng vai trò quan trọng trong việc thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, bao gồm cả việc điều tra, truy tố các vụ án liên quan đến xâm hại trẻ em
[1]. Bên cạnh đó, cơ quan công an, tòa án và các tổ chức bảo vệ trẻ em cũng sẽ phối hợp để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho trẻ.Chị nên thu thập và ghi nhận lại các dấu hiệu, thông tin cụ thể về tình trạng của bé (ví dụ: thời gian, địa điểm phát hiện vết bầm, những lời kể của bé nếu có, sự thay đổi hành vi của bé). Những thông tin này sẽ rất hữu ích cho quá trình điều tra và hỗ trợ sau này.