Bảo vệ nguồn nước dưới đất và chống cạn kiệt
“Chú Tám ở xã An Thạnh, huyện Mỏ Cày Nam, Bến Tre có 2 hecta vườn dừa. Mấy năm nay, nguồn nước ngọt để tưới dừa cứ cạn dần, nước giếng khoan cũng nhiễm mặn, làm dừa chết nhiều. Chú Tám muốn biết nhà nước có quy định gì để bảo vệ nguồn nước ngầm, giúp người dân như chú có nước ngọt sản xuất không?”
Trả lời
Nguyên tắc quản lý và bảo vệ tài nguyên nước
Chào chú Tám, tình trạng cạn kiệt nguồn nước, đặc biệt là nước ngọt cho sản xuất và sinh hoạt, đang là vấn đề cấp bách ở nhiều địa phương, nhất là các tỉnh miền Tây Nam Bộ như Bến Tre. Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể về quản lý, bảo vệ, khai thác và sử dụng tài nguyên nước để đảm bảo phát triển bền vững và quyền lợi của người dân.
Theo Luật Tài nguyên nước 2012, việc quản lý tài nguyên nước phải đảm bảo thống nhất theo lưu vực sông, theo nguồn nước, kết hợp với quản lý theo địa bàn hành chính. Tài nguyên nước phải được quản lý tổng hợp, thống nhất về số lượng và chất lượng nước; giữa nước mặt và nước dưới đất; nước trên đất liền và nước vùng cửa sông, nội thủy, lãnh hải, kết hợp với quản lý các nguồn tài nguyên thiên nhiên khác
[2]. Điều này cho thấy tầm nhìn tổng thể trong việc bảo vệ nguồn nước khỏi tình trạng cạn kiệt.Các biện pháp bảo vệ nước dưới đất
Đối với nguồn nước dưới đất, nơi chú Tám đang khai thác giếng khoan, Luật số 34/VBHN-VPQH (VBHN) năm 2018 quy định rất rõ về các biện pháp bảo vệ. Cụ thể, các tổ chức, cá nhân khi thăm dò, khai thác nước dưới đất hoặc thực hiện các hoạt động khoan, đào khác phải thực hiện các biện pháp bảo vệ nước dưới đất và trám lấp giếng sau khi đã sử dụng xong hoặc bị hỏng
[3].Đặc biệt, ở những vùng nước dưới đất bị khai thác quá mức hoặc bị suy thoái nghiêm trọng (như tình trạng giếng khoan nhiễm mặn mà chú Tám đang gặp phải), cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên nước phải khoanh vùng cấm, vùng hạn chế khai thác và có các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt để bảo vệ nguồn nước dưới đất
[3]. Đây chính là cơ sở pháp lý để chính quyền địa phương can thiệp và có các chính sách hỗ trợ người dân trong việc sử dụng và bảo vệ nguồn nước ngọt.Quyền và trách nhiệm của địa phương
Luật Tài nguyên nước bao gồm các quy định về quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, phòng, chống và khắc phục hậu quả tác hại do nước gây ra thuộc lãnh thổ Việt Nam
[1]. Điều này có nghĩa là chính quyền tỉnh Bến Tre và các cấp huyện, xã có trách nhiệm triển khai các biện pháp cần thiết để ngăn chặn tình trạng cạn kiệt nguồn nước, bảo vệ nguồn nước ngọt cho sản xuất nông nghiệp của bà con. Chú Tám và những người dân khác có thể kiến nghị đến chính quyền địa phương về tình hình cạn kiệt nguồn nước và ô nhiễm nguồn nước để được xem xét và có giải pháp kịp thời.