Bảo tồn tính xác thực của Di sản thế giới
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Mai, hướng dẫn viên du lịch ở Hội An. Gần đây, tôi thấy có nhiều công trình xây dựng mới, hoặc sửa chữa các nhà cổ nhưng lại dùng vật liệu hiện đại, làm mất đi vẻ xưa cũ của phố cổ. Khách du lịch cũng bắt đầu phàn nàn về điều này. Tôi muốn hỏi, liệu những việc này có ảnh hưởng đến tính xác thực của Di sản thế giới Hội An không và pháp luật quy định thế nào về việc bảo tồn nó?”
Trả lời
Chào chị Mai, vấn đề chị quan tâm về việc bảo tồn giá trị của Di sản thế giới Hội An, đặc biệt là tính xác thực, là một mối lo ngại chính đáng và được pháp luật Việt Nam rất chú trọng.
Tính xác thực trong bảo tồn Di sản thế giới
Tính xác thực được hiểu là sự biểu hiện một cách trung thực và đáng tin cậy của yếu tố gốc tạo nên giá trị nổi bật toàn cầu về văn hóa của di sản thế giới. Nó giúp nhận biết được bản chất, đặc tính, ý nghĩa và lịch sử của di sản đó. Đối với một Di sản thế giới như Phố cổ Hội An, tính xác thực nằm ở kiến trúc, vật liệu truyền thống, không gian đô thị, và cả lối sống, văn hóa của cộng đồng địa phương qua nhiều thế kỷ. Việc sử dụng vật liệu hiện đại hoặc thay đổi cấu trúc gốc có thể làm suy giảm nghiêm trọng tính xác thực này.
Quy định pháp luật về bảo vệ Di sản thế giới
Nghị định số 109/2017/NĐ-CP quy định cụ thể về bảo vệ và quản lý Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới ở Việt Nam
[1]. Nghị định này áp dụng cho các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc bảo vệ và quản lý Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới [2]. Điều này có nghĩa là mọi hoạt động xây dựng, sửa chữa trong khu vực Di sản thế giới Hội An đều phải tuân thủ các quy định này.Bảo vệ khu vực di sản và giám sát tính xác thực
Khu vực di sản thế giới được bảo vệ nghiêm ngặt như khu vực bảo vệ I của di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh. Vùng đệm của khu vực di sản thế giới cũng được bảo vệ tương tự như khu vực bảo vệ II
[3]. Điều này nhằm đảm bảo rằng các yếu tố gốc tạo nên giá trị của di sản không bị xâm phạm.Đặc biệt, tính xác thực là một trong những chỉ số quan trọng được dùng để giám sát định kỳ tình trạng bảo tồn yếu tố gốc của di sản thế giới
[4]. Điều này có nghĩa là các hoạt động xây dựng, sửa chữa như chị Mai nêu, nếu làm thay đổi yếu tố gốc, sử dụng vật liệu không phù hợp, hoặc làm mất đi vẻ truyền thống, sẽ bị coi là ảnh hưởng tiêu cực đến tính xác thực của Di sản. Các cơ quan quản lý có trách nhiệm giám sát chặt chẽ để đảm bảo rằng giá trị độc đáo của Di sản thế giới được duy trì nguyên vẹn.