Bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba trong hoạt động tín dụng
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Biên Hòa, Đồng Nai. Tôi đang muốn vay vốn ngân hàng để mở rộng sản xuất nhưng tài sản của tôi không đủ để thế chấp. May mắn là cô ruột tôi có một mảnh đất ở gần đó và cô ấy đồng ý dùng mảnh đất đó để bảo lãnh cho khoản vay của tôi. Tôi muốn hỏi là liệu ngân hàng có chấp nhận hình thức bảo lãnh này không và tôi cần lưu ý những gì về mặt pháp lý khi thực hiện việc bảo lãnh bằng tài sản của cô tôi?”
Trả lời
Việc cô của chị đồng ý dùng tài sản của mình để bảo lãnh cho khoản vay của chị tại ngân hàng là một hình thức bảo đảm tiền vay được pháp luật cho phép, cụ thể là bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba. Đây là một giải pháp phổ biến khi khách hàng vay không đủ tài sản để tự bảo đảm.
Khái niệm và cơ sở pháp lý
Bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba là việc bên thứ ba (ở đây là cô của chị, gọi là bên bảo lãnh) cam kết với tổ chức tín dụng (ngân hàng) về việc sử dụng tài sản thuộc sở hữu của mình để thực hiện nghĩa vụ trả nợ thay cho khách hàng vay (chị), nếu đến hạn trả nợ mà khách hàng vay không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ trả nợ
[3].Theo quy định, các tổ chức tín dụng cấp tín dụng dưới hình thức cho vay có thể áp dụng các biện pháp bảo đảm tiền vay, trong đó có hình thức bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba
[2]. Điều này được quy định rõ tại Nghị định số 178/1999/NĐ-CP của Chính phủ về bảo đảm tiền vay của các tổ chức tín dụng, và sau này được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 85/2002/NĐ-CP [1], [3].Tài sản dùng để bảo lãnh
Đối với trường hợp của chị, mảnh đất của cô chị có thể được dùng làm tài sản bảo đảm. Theo quy định, tài sản bảo đảm tiền vay là tài sản của khách hàng vay, của bên bảo lãnh để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Cụ thể, đó có thể là tài sản thuộc quyền sở hữu, giá trị quyền sử dụng đất của bên bảo lãnh. Đối với doanh nghiệp nhà nước thì là tài sản thuộc quyền quản lý, sử dụng
[3]. Do đó, quyền sử dụng đất của cô chị hoàn toàn có thể được dùng để bảo lãnh cho khoản vay của chị.Quyền và nghĩa vụ của các bên
Khi thực hiện bảo lãnh, tổ chức tín dụng có quyền lựa chọn, quyết định việc cho vay có bảo đảm bằng tài sản và chịu trách nhiệm về quyết định của mình
[2]. Nhà nước bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong việc bảo đảm tiền vay, không một tổ chức, cá nhân nào được can thiệp trái pháp luật vào việc bảo đảm tiền vay và việc xử lý tài sản bảo đảm tiền vay của các bên [4].Cô của chị (bên bảo lãnh) sẽ cam kết chịu trách nhiệm thay chị nếu chị không trả được nợ. Ngân hàng sẽ thẩm định giá trị của mảnh đất và các điều kiện pháp lý liên quan để quyết định chấp nhận bảo lãnh. Chị và cô chị cần đọc kỹ các điều khoản trong hợp đồng bảo lãnh và hợp đồng tín dụng để hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, đặc biệt là các điều kiện liên quan đến việc xử lý tài sản bảo đảm nếu nghĩa vụ trả nợ không được thực hiện.