Tôi là bà Mười, ở xã An Thạnh, tỉnh Bến Tre. Tôi là nghệ nhân đờn ca tài tử đã hơn 60 năm rồi. Giờ tôi già rồi, muốn truyền lại nghề cho con cháu nhưng tụi nhỏ cứ thích lên thành phố làm công nhân, ít đứa chịu học đàn, học hát. Tôi lo cái 'tính liên tục' của đờn ca tài tử ở làng tôi sẽ mất đi mất. Có cách nào để giữ gìn cái này không luật sư?

Question

Accepted Answer

Trả lời

Hiểu về tính liên tục của di sản văn hóa phi vật thể

Chào bà Mười, tôi hiểu nỗi lo lắng của bà về việc duy trì di sản đờn ca tài tử tại địa phương. Khái niệm "tính liên tục của di sản văn hóa phi vật thể" mà bà nhắc đến chính là trạng thái mà di sản được thường xuyên thực hành, sáng tạo, lưu truyền và tái tạo bởi cộng đồng, nhóm hoặc cá nhân chủ thể di sản đó. Đây là yếu tố cốt lõi để một di sản sống và phát triển, không bị mai một theo thời gian.

Trách nhiệm của chủ thể di sản trong việc duy trì

Theo quy định pháp luật hiện hành, cụ thể là Nghị định 215/2025/NĐ-CP, bà Mười với tư cách là chủ thể di sản văn hóa phi vật thể có trách nhiệm đặc biệt trong việc bảo đảm duy trì tính liên tục của di sản văn hóa phi vật thể trong quá trình thực hành. Điều này có nghĩa là bà cần đảm bảo việc thực hành đờn ca tài tử đúng với giá trị, bản chất và chức năng của di sản, nhằm giảm thiểu nguy cơ mai một, thất truyền ^[3]. Việc này cũng bao gồm việc gìn giữ các giá trị của di sản với các hình thức thể hiện, tri thức, kỹ năng, kỹ thuật và không gian thực hành liên quan, tránh đưa những yếu tố không phù hợp vào di sản.

Các hình thức truyền dạy và sự hỗ trợ

Để giải quyết vấn đề con cháu ít mặn mà với nghề, pháp luật cũng khuyến khích và quy định rõ về các hoạt động truyền dạy. Chủ thể của di sản văn hóa phi vật thể như bà Mười có trách nhiệm duy trì hoạt động truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể trong và ngoài cộng đồng. Mục đích là để củng cố số lượng và chất lượng người thực hành, đặc biệt là thế hệ kế cận ^[4].

Có hai hình thức truyền dạy chính: * Truyền dạy trong cộng đồng: Bà có thể truyền dạy tri thức, kỹ năng và biểu đạt văn hóa cho thế hệ kế cận trong cộng đồng thông qua việc thực hành di sản. * Truyền dạy cho cộng đồng khác: Bà cũng có thể truyền dạy tri thức, kỹ năng và biểu đạt văn hóa cho các cộng đồng khác thông qua đào tạo có chủ đích ^[4].

Điều quan trọng là, chính quyền địa phương các cấp, các cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng có trách nhiệm tạo điều kiện hỗ trợ và bảo vệ các hoạt động truyền dạy này ^[4]. Điều này có nghĩa là bà có thể tìm kiếm sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương tỉnh Bến Tre, các tổ chức văn hóa để có không gian, kinh phí hoặc các chính sách khuyến khích người trẻ tham gia học tập. Nghị định này áp dụng cho các cơ quan nhà nước, tổ chức, cộng đồng, cá nhân có liên quan đến hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể, bao gồm cả bà Mười và cộng đồng của bà ^[2].

Việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể như đờn ca tài tử là một phần quan trọng của Luật Di sản văn hóa, và Nghị định 215/2025/NĐ-CP cụ thể hóa các biện pháp để thực hiện điều này ^[1].

Bảo đảm tính liên tục của di sản văn hóa phi vật thể

Trả lời

Hiểu về tính liên tục của di sản văn hóa phi vật thể

Trách nhiệm của chủ thể di sản trong việc duy trì

Các hình thức truyền dạy và sự hỗ trợ

gavelChú thích pháp lý