Bản tin Thông tấn: Phạm vi và Quy định
“Chào luật sư, tôi là chủ một trang tin điện tử nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về tin tức địa phương. Gần đây, tôi có đọc về thuật ngữ 'bản tin thông tấn' và thắc mắc liệu trang tin của mình có được coi là loại hình này không? Tôi muốn biết liệu tôi có được phép đăng tải các tin tức thời sự trong nước và quốc tế một cách rộng rãi như các thông tấn xã nhà nước hay không, hay tôi cần tuân thủ những quy định đặc biệt nào khác? Tôi đang lo lắng về các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động báo chí.”
Trả lời
Khái niệm Bản tin thông tấn và sự khác biệt
Theo quy định hiện hành, bản tin thông tấn được định nghĩa là sản phẩm báo chí xuất bản định kỳ của cơ quan thông tấn nhà nước, được thể hiện bằng chữ viết, tiếng nói, âm thanh, hình ảnh để chuyển tải tin tức thời sự trong nước, thế giới hoặc thông tin có tính chất chuyên đề. Như vậy, trang tin điện tử của anh N.V.H, với tư cách là một cơ quan truyền thông tư nhân (nếu được cấp phép hoạt động báo chí), sẽ không được coi là một “bản tin thông tấn” theo định nghĩa này. Khác biệt cốt lõi nằm ở chủ thể phát hành: bản tin thông tấn chỉ do cơ quan thông tấn nhà nước thực hiện.
Phạm vi điều chỉnh của pháp luật báo chí
Luật Báo chí 2016 quy định về quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân; tổ chức và hoạt động báo chí; quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia và có liên quan đến hoạt động báo chí; quản lý nhà nước về báo chí
[1]. Luật này áp dụng đối với tất cả cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia và có liên quan đến hoạt động báo chí tại Việt Nam [2]. Do đó, dù trang tin của anh không phải là "bản tin thông tấn", nhưng mọi hoạt động liên quan đến việc thu thập, biên soạn, đăng tải tin tức đều phải tuân thủ các quy định của pháp luật về báo chí.Hoạt động của Thông tấn xã Việt Nam
Thông tấn xã Việt Nam, với vai trò là cơ quan thông tấn nhà nước, có nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể trong việc đăng, phát văn kiện, thông tin chính thức của Đảng và Nhà nước; thu thập, biên soạn thông tin phổ biến và thông tin báo cáo, tham khảo bằng bản tin thông tấn và các sản phẩm thuộc loại hình báo in, báo điện tử phục vụ kịp thời yêu cầu lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước. Đồng thời, cơ quan này cũng thu thập, biên soạn, xuất bản, in, phát hành các xuất bản phẩm, bản tin thông tấn và các sản phẩm báo in, báo điện tử để phục vụ các đối tượng khác
[3]. Điều này cho thấy, việc phát hành bản tin thông tấn và các hoạt động báo chí có tính chất tương tự là đặc quyền và trách nhiệm của cơ quan thông tấn nhà nước.Khuyến nghị cho trang tin điện tử của anh
Với tư cách là chủ một trang tin điện tử, anh N.V.H cần đảm bảo trang tin của mình hoạt động đúng theo giấy phép đã được cấp (nếu có) và tuân thủ các quy định về việc cung cấp thông tin, bao gồm cả quyền và nghĩa vụ của các cơ quan báo chí, cũng như trách nhiệm của người đứng đầu. Anh không được phép "đăng tải tin tức thời sự trong nước và quốc tế một cách rộng rãi" nếu không có giấy phép hoạt động báo chí hợp pháp hoặc vượt quá phạm vi cho phép của giấy phép đã được cấp. Để tránh những rủi ro pháp lý, anh nên rà soát kỹ các quy định liên quan đến loại hình trang tin của mình và chỉ hoạt động trong khuôn khổ pháp luật cho phép.