Áp dụng tiêu chuẩn nước ngoài cho hàng hóa nhập khẩu tại Việt Nam
“Anh Hùng ở TP.HCM đang muốn nhập khẩu một lô thiết bị y tế từ Đức. Bên đối tác yêu cầu sản phẩm phải tuân thủ một số tiêu chuẩn nước ngoài cụ thể của châu Âu. Anh ấy không chắc liệu các tiêu chuẩn này có được chấp nhận ở Việt Nam hay không và có cần phải chuyển đổi sang tiêu chuẩn Việt Nam không. Anh Hùng muốn biết các quy định pháp luật liên quan đến việc áp dụng tiêu chuẩn nước ngoài cho hàng hóa nhập khẩu.”
Trả lời
Tiêu chuẩn nước ngoài và sự chấp nhận tại Việt Nam
Tiêu chuẩn nước ngoài là các tiêu chuẩn do tổ chức tiêu chuẩn quốc gia của nước ngoài hoặc các hội, hiệp hội, viện nghiên cứu chuyên ngành nước ngoài công bố. Tại Việt Nam, các hoạt động liên quan đến tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, bao gồm cả việc áp dụng tiêu chuẩn, đều thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật sửa đổi 2001
[1]. Điều này có nghĩa là việc sử dụng tiêu chuẩn nước ngoài cho hàng hóa nhập khẩu như thiết bị y tế của Anh Hùng sẽ được xem xét dưới lăng kính của pháp luật Việt Nam.Đối tượng và phạm vi áp dụng
Luật này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân Việt Nam, cũng như tổ chức, cá nhân nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài có hoạt động liên quan đến tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật tại Việt Nam
[2]. Đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn rất rộng, bao gồm sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội. Do đó, lô thiết bị y tế mà Anh Hùng muốn nhập khẩu rõ ràng nằm trong diện hàng hóa chịu sự điều chỉnh của các quy định về tiêu chuẩn, dù đó là tiêu chuẩn Việt Nam hay tiêu chuẩn nước ngoài.Quy định đặc thù ngành (Ví dụ: Viễn thông)
Trong một số lĩnh vực cụ thể, pháp luật Việt Nam đã có quy định rõ ràng về việc công nhận và áp dụng tiêu chuẩn nước ngoài. Chẳng hạn, trong lĩnh vực viễn thông, hệ thống tiêu chuẩn viễn thông bao gồm cả tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực và tiêu chuẩn nước ngoài đối với thiết bị viễn thông, kết nối viễn thông, công trình viễn thông, chất lượng mạng và dịch vụ viễn thông, được công bố, áp dụng tại Việt Nam theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng sản phẩm, hàng hóa
[4]. Mặc dù trường hợp của Anh Hùng là thiết bị y tế chứ không phải viễn thông, nhưng quy định này cho thấy có cơ sở pháp lý để tiêu chuẩn nước ngoài được công nhận và áp dụng nếu có quy định cụ thể cho từng ngành.Nguyên tắc áp dụng pháp luật
Trong trường hợp có sự khác biệt giữa các quy định pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, nguyên tắc chung là ưu tiên áp dụng quy định của Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật sửa đổi 2001
[3]. Tuy nhiên, nếu Việt Nam là thành viên của điều ước quốc tế có quy định khác, thì quy định của điều ước quốc tế đó sẽ được áp dụng [3]. Đối với thiết bị y tế, Anh Hùng cần tìm hiểu kỹ các quy định chuyên ngành do Bộ Y tế ban hành về việc công nhận hoặc yêu cầu chuyển đổi các tiêu chuẩn nước ngoài sang tiêu chuẩn quốc gia Việt Nam hoặc các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Thông thường, nếu không có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia bắt buộc, doanh nghiệp có thể công bố hợp chuẩn dựa trên các tiêu chuẩn nước ngoài được chấp nhận.