Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Bảo vệ Loài thực vật và Động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm
“Chị H.T.L ở huyện Cần Giờ, TP.HCM đây ạ. Chồng tôi là ngư dân, hôm trước đi biển có thấy một con đồi mồi bị thương trôi dạt vào bờ. Chúng tôi đã cứu và chăm sóc nó. Giờ không biết có phải báo cho ai không, hay cứ giữ nuôi? Tôi nghe nói đồi mồi là loài quý hiếm nên hơi lo.”
Quy định về tàu công vụ thủy sản
“Chào luật sư, tôi là Ông N.V.H, một ngư dân ở Quảng Ninh. Hôm rồi tôi đang đánh bắt ở vùng biển gần bờ thì có một chiếc tàu lạ tiến đến, trên tàu có vài người mặc đồng phục và tự xưng là tàu công vụ thủy sản, yêu cầu tôi dừng lại để kiểm tra. Tôi không rõ tàu này có quyền hạn gì, hay chỉ là tàu tư nhân giả mạo. Luật sư có thể giải thích giúp tôi về loại tàu này và quyền hạn của họ được không?”
Đồng quản lý nguồn lợi thủy sản của tổ chức cộng đồng
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, năm nay 55 tuổi, sống ở Cà Mau, làm nghề đánh bắt cá. Gần đây, bà con ngư dân chúng tôi muốn thành lập một tổ chức cộng đồng để cùng nhau bảo vệ vùng biển gần bờ, chống lại việc khai thác trái phép. Chúng tôi nghe nói có cơ chế đồng quản lý nhưng không rõ lắm về quy định pháp luật, đặc biệt là việc tổ chức của chúng tôi cần những điều kiện gì để được công nhận và hoạt động hợp pháp. Liệu có cần phải có tư cách pháp nhân không, và làm sao để được nhà nước giao quyền?”
Khu tránh bão cho tàu thuyền
“Tôi là ngư dân ở Quảng Ngãi, có chiếc tàu đánh bắt xa bờ. Mấy năm gần đây bão lũ thất thường quá, tôi lo không biết khi có bão thì tàu thuyền của chúng tôi có thể trú ẩn ở đâu an toàn, có được nhà nước hỗ trợ gì không? Có phải nộp phí gì khi vào các khu vực đó không?”
Hoạt động thủy sản và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là Anh Hùng, một ngư dân ở Cà Mau. Gia đình tôi đã làm nghề đánh bắt cá và nuôi tôm mấy chục năm. Gần đây, tôi nghe nói có nhiều quy định mới về "hoạt động thủy sản" và muốn hỏi liệu việc đánh bắt, nuôi tôm, và bán sản phẩm cho thương lái hay xuất khẩu có được coi là "hoạt động thủy sản" theo luật không. Tôi lo lắng không tuân thủ các quy định này sẽ bị phạt.”
Quan trắc và giám sát tổng hợp tài nguyên, môi trường biển và hải đảo
“Chào luật sư, tôi là một ngư dân ở huyện đảo Phú Quý, Bình Thuận. Mấy năm gần đây, tôi thấy môi trường biển quanh đảo có nhiều thay đổi bất thường, cá chết nhiều hơn, san hô cũng bị ảnh hưởng. Tôi nghe nói có việc 'quan trắc, giám sát tổng hợp tài nguyên, môi trường biển và hải đảo' nhưng không biết hoạt động này có đang được thực hiện hiệu quả không, hay chỉ là trên giấy tờ? Liệu có cơ quan nào chịu trách nhiệm giám sát để đảm bảo môi trường biển của chúng tôi được bảo vệ tốt hơn không?”
Vùng đệm khu bảo tồn biển và quản lý cộng đồng
“Chào luật sư, tôi là anh Ba, một ngư dân ở xã An Hải, huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Gia đình tôi đã đánh bắt cá ở vùng biển gần đảo Lý Sơn bao đời nay. Gần đây, chính quyền có thông báo về việc mở rộng khu bảo tồn biển và sẽ có một "vùng đệm" bao quanh. Tôi nghe nói vùng này sẽ có những quy định khác biệt. Tôi lo lắng không biết việc này sẽ ảnh hưởng thế nào đến sinh kế của gia đình và liệu ngư dân chúng tôi có được tham gia vào việc quản lý vùng đệm đó không?”
Hủy hoại nguồn lợi thủy sản
“Anh H. ở huyện Đầm Dơi, Cà Mau, là một ngư dân. Gần đây, do muốn tăng năng suất, anh đã dùng một số dụng cụ đánh bắt thô bạo khiến nhiều loài thủy sản như cá, tôm bị tổn thương nặng, rách rời các bộ phận như mang, ruột, tim ngay khi còn sống, dẫn đến chết hàng loạt. Anh lo lắng hành vi này có thể bị xử lý hình sự vì gây hủy hoại nguồn lợi thủy sản.”
Quy định hoạt động trong vùng biển cấm, hạn chế
“Tôi là anh Ba, ngư dân ở Vũng Tàu. Mấy hôm trước, tôi đang đánh bắt cá gần bờ thì vô tình lạc vào một khu vực có cắm biển báo 'vùng cấm tạm thời'. Tôi không rõ khu vực này là gì và liệu tôi có bị phạt không. Liệu tôi có thể tiếp tục đánh bắt ở đó được không?”
Quy định về Vùng tránh bão trong hoạt động hàng hải
“Anh Ba, một ngư dân ở Quảng Ngãi, có chiếc thuyền nhỏ thường xuyên ra khơi. Mùa mưa bão sắp đến, anh ấy lo lắng không biết nên đưa thuyền vào đâu để tránh bão an toàn. Anh nghe nói có "vùng tránh bão" nhưng không rõ quy định pháp luật về nó là gì, liệu thuyền của anh có được vào đó không và ai quản lý?”
Đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.V.T, một ngư dân và cũng là trưởng thôn ở xã Vạn Thắng, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. Vùng biển của chúng tôi đang bị khai thác quá mức, bà con ngư dân rất lo lắng cho tương lai. Chúng tôi nghe nói có hình thức **đồng quản lý** để cộng đồng cùng Nhà nước bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Vậy, chuyên gia có thể cho biết, cộng đồng của chúng tôi cần làm những gì để được tham gia vào việc **đồng quản lý** này không ạ?”
Quản lý Vành đai an toàn kho đạn dược
“Gia đình tôi sống tại một xã ven biển thuộc huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. Gần đây, có thông tin về việc một kho đạn dược quân sự gần nhà tôi sẽ được quy hoạch lại, trong đó có nhắc đến 'vành đai an toàn kho đạn dược'. Tôi là ngư dân, muốn sửa chữa lại nhà cửa và mở rộng ao nuôi tôm, nhưng không rõ việc này có bị ảnh hưởng gì không. Mong luật sư tư vấn.”
Luồng vào khu tránh trú bão cho tàu cá
“Chào luật sư, tôi là ngư dân ở Quảng Ngãi. Mùa mưa bão sắp đến rồi, tôi nghe nói có quy định về 'luồng vào khu tránh trú bão'. Tôi muốn hỏi luồng này là gì và tàu của tôi có được phép vào không? Hay là phải có giấy tờ gì đặc biệt mới được vào để tránh bão?”
Trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố tràn dầu, hóa chất độc trên biển
“Tôi là ngư dân ở Vũng Tàu, gia đình tôi sống nhờ biển. Mấy hôm trước có tàu chở dầu bị sự cố gần bờ, dầu loang ra khắp nơi làm cá chết nhiều lắm. Tôi muốn biết pháp luật có quy định gì về việc này không, ai sẽ chịu trách nhiệm bồi thường cho bà con chúng tôi và môi trường biển bị ảnh hưởng?”
Quy hoạch không gian biển quốc gia
“Anh Hùng, một ngư dân lâu năm ở xã Phước Tỉnh, Bà Rịa - Vũng Tàu, đang lo lắng về thông tin sắp có quy hoạch mới cho vùng biển nơi anh thường đánh bắt. Anh nghe nói quy hoạch này sẽ phân chia lại vùng biển, có thể ảnh hưởng đến ngư trường truyền thống của gia đình. Anh muốn biết quy hoạch này là gì, ai có thẩm quyền lập và liệu ngư dân như anh có được tham gia ý kiến không.”
Đê cửa sông và trách nhiệm quản lý công trình đê điều
“Tôi là ngư dân ở quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng. Gần đây, tôi thấy có dự án xây dựng, tu sửa đê ở khu vực cửa sông gần nhà tôi. Tôi không rõ đây có phải là loại đê cửa sông mà tôi nghe nói không, và liệu việc này có ảnh hưởng gì đến luồng lạch, nguồn lợi thủy sản của chúng tôi không? Ai sẽ chịu trách nhiệm quản lý và liệu chúng tôi có được thông báo gì không?”
Quy định về tàu cá và trách nhiệm thuyền trưởng
“Chào luật sư, tôi là một ngư dân ở Quảng Ngãi. Gia đình tôi có một chiếc thuyền đánh cá nhỏ, không có động cơ, chủ yếu dùng để đánh bắt gần bờ. Gần đây, tôi nghe nói có nhiều quy định mới về tàu cá. Tôi muốn hỏi liệu chiếc thuyền của tôi có được coi là **tàu cá** theo pháp luật không, và nếu có thì tôi cần phải tuân thủ những quy định gì, đặc biệt là về vai trò của tôi trên thuyền?”
Quy định về cảng cá và dịch vụ hậu cần tại cảng cá
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hải Phòng, chuyên cung cấp vật tư, thực phẩm cho tàu thuyền. Thời gian gần đây, tôi thấy nhiều tàu cá neo đậu ở cảng cá địa phương và muốn mở một cửa hàng cung cấp dịch vụ hậu cần ngay tại đó để tiện lợi cho ngư dân. Tuy nhiên, tôi không rõ cần phải làm những thủ tục gì, có quy định đặc biệt nào khi hoạt động trong khu vực cảng cá không, nhất là về việc thuê mặt bằng và các điều kiện kinh doanh?”
Quy định về phương tiện thô sơ trong giao thông đường thủy
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, một ngư dân ở Cà Mau. Tôi thường xuyên đi đánh bắt cá trên sông bằng chiếc xuồng ba lá của mình. Hôm trước, tôi suýt va chạm với một chiếc vỏ lãi chạy máy khi tôi đang rẽ vào một nhánh sông nhỏ. Tôi cứ nghĩ xuồng nhỏ thì phải được ưu tiên, nhưng người lái vỏ lãi lại mắng tôi không biết luật. Vậy cho tôi hỏi, khi đi xuồng ba lá như của tôi, tôi có phải nhường đường cho các phương tiện có động cơ không?”
Phòng chống thiên tai trong hoạt động thủy sản
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là ngư dân ở Quảng Bình, có mấy lồng bè nuôi tôm cá và tàu đánh bắt nhỏ. Mấy năm gần đây bão lũ thất thường quá, tôi lo không biết phải làm sao để bảo vệ tài sản và tính mạng gia đình. Tôi nghe nói có quy định về **phòng, chống thiên tai** nhưng không rõ nó bao gồm những gì và tôi cần làm gì để tuân thủ, cũng như tự bảo vệ mình trong hoạt động thủy sản?”
Bảo vệ nguồn lợi thủy sản và Khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản
“Tôi là anh Hùng, một ngư dân lâu năm ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Gần đây, tôi thấy sản lượng cá đánh bắt ngày càng giảm sút, nhiều loài quý hiếm cũng ít xuất hiện. Tôi nghe nói có 'khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản' nhưng không rõ khu vực tôi đánh bắt có được bảo vệ không và làm sao để biết được những khu vực này được xác định như thế nào để chúng tôi cùng giữ gìn?”
Quy định về khu tránh bão trong cảng biển
“Tôi là Anh N.V.H, một ngư dân ở Quảng Nam. Mùa mưa bão sắp đến, tôi rất lo lắng không biết nên neo đậu tàu ở đâu để tránh bão an toàn, vì năm ngoái tàu của tôi đã bị hư hại nhẹ do bão lớn. Tôi nghe nói có 'khu tránh bão' nhưng không rõ quy định pháp luật về nó như thế nào, có phải tàu nào cũng được vào không và tôi cần làm gì để đưa tàu vào đó.”
Khu vực biển liên vùng và hoạt động khai thác
“Chào luật sư, tôi là anh N.V.T, một ngư dân lâu năm ở Bà Rịa - Vũng Tàu. Vùng biển tôi thường xuyên đánh bắt cá và hải sản nằm gần khu vực giáp ranh với tỉnh Bình Thuận. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về khái niệm 'khu vực biển liên vùng' và tôi không chắc liệu vùng biển tôi đang hoạt động có thuộc diện này không. Nếu đúng như vậy, việc xin giấy phép khai thác hoặc tuân thủ các quy định pháp luật có gì khác biệt không? Tôi lo lắng không biết phải liên hệ cơ quan nào để được hướng dẫn cụ thể.”
Bảo tồn Hệ sinh thái tự nhiên mới tại cửa sông ven biển
“Chào luật sư, tôi là một ngư dân ở Cà Mau, gần cửa sông. Mấy năm nay thấy có mấy bãi bồi mới nổi lên, cây cối bắt đầu mọc, chim chóc cũng về nhiều lắm, trông đẹp và sinh động hẳn. Tôi nghe nói đây là 'hệ sinh thái tự nhiên mới' gì đó. Tôi lo nếu có ai đó đến khai thác hay xả thải làm hỏng mất thì phí lắm. Luật pháp có quy định gì để bảo vệ những khu vực này không ạ?”