Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Đại lý chào mua công khai và quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là anh N.V.H, đang ở TP.HCM. Tôi có ít cổ phiếu của một công ty niêm yết. Mới đây tôi nghe thông tin một tập đoàn lớn đang chuẩn bị chào mua công khai cổ phiếu của công ty tôi, và họ đã chỉ định một công ty chứng khoán làm đại lý. Tôi không rõ lắm về vai trò của 'đại lý chào mua công khai' này là gì và liệu có quy định pháp luật nào ràng buộc họ để bảo vệ cổ đông nhỏ lẻ như tôi không?”
Báo cáo tổng hợp thông tin tài chính theo quy ước
“Tôi là kế toán trưởng tại một công ty niêm yết ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về đầu tư chứng khoán. Sếp tôi vừa hỏi về việc chuẩn bị một báo cáo tài chính đặc biệt để minh họa tác động của một thương vụ mua lại lớn mà chúng tôi dự kiến thực hiện vào cuối năm. Ông ấy muốn biết loại báo cáo nào có thể thể hiện được những thay đổi này trên thông tin tài chính hiện tại của công ty, giả định thương vụ đã xảy ra rồi. Tôi khá bối rối vì báo cáo tài chính thông thường không làm được điều này. Liệu có loại báo cáo nào phù hợp không và cần lưu ý gì khi lập báo cáo này theo quy định mới?”
Yêu cầu về Tổ chức kiểm toán được chấp thuận khi niêm yết cổ phiếu
“Chị Hạnh, chủ một doanh nghiệp sản xuất gốm sứ ở Bát Tràng, đang muốn đưa công ty lên sàn chứng khoán. Chị nghe nói báo cáo tài chính phải được kiểm toán bởi "tổ chức kiểm toán được chấp thuận" nhưng không rõ tiêu chí là gì, liệu công ty kiểm toán chị đang dùng có đạt chuẩn không. Chị lo lắng về việc này sẽ làm chậm trễ kế hoạch của mình.”
Đơn vị có lợi ích công chúng trong lĩnh vực chứng khoán
“Tôi là anh Hùng, chủ một công ty sản xuất đồ gia dụng ở Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi đang có kế hoạch niêm yết trên sàn chứng khoán trong năm tới. Gần đây, tôi nghe nói về khái niệm 'đơn vị có lợi ích công chúng' và có vẻ như công ty tôi sẽ thuộc diện này. Tôi muốn hỏi, liệu việc trở thành 'đơn vị có lợi ích công chúng' có ảnh hưởng gì đến hoạt động kiểm toán và các nghĩa vụ pháp lý khác của công ty không? Cụ thể, chúng tôi cần chuẩn bị những gì để đáp ứng các yêu cầu này?”
Nghĩa vụ công bố thông tin của Nhà đầu tư nước ngoài
“Tôi là Anh P.M.T, một Việt kiều Mỹ đang sinh sống và làm việc tại TP. Hồ Chí Minh. Tôi muốn đầu tư vào một công ty niêm yết ở Việt Nam. Tôi nghe nói có quy định về việc công bố thông tin khi sở hữu một lượng cổ phiếu nhất định nhưng không rõ liệu một **nhà đầu tư nước ngoài** như tôi có phải tuân thủ không và tuân thủ như thế nào.”
Nước sở tại trong chào bán và niêm yết chứng khoán
“Chào chuyên gia, tôi là Giám đốc một công ty công nghệ ở TP.HCM, đang có kế hoạch đưa công ty niêm yết trên một sàn chứng khoán quốc tế. Tôi nghe nói về khái niệm 'nước sở tại' trong các quy định liên quan. Chuyên gia có thể giải thích rõ hơn về 'nước sở tại' trong trường hợp của công ty tôi và những điều chúng tôi cần lưu ý khi niêm yết ở nước ngoài không ạ?”
Trái phiếu chuyển đổi và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một cửa hàng điện tử ở Quận 3, TP.HCM. Gần đây tôi có nghe bạn bè nói về việc đầu tư vào trái phiếu chuyển đổi của một công ty công nghệ đang niêm yết. Tôi thấy khá hấp dẫn vì vừa có lãi suất, lại có thể chuyển thành cổ phiếu nếu công ty phát triển tốt. Tuy nhiên, tôi hơi lo lắng về các quy định pháp luật liên quan, liệu có rủi ro gì về việc công ty không minh bạch trong chào bán hay không, và nhà đầu tư như tôi có được bảo vệ không? Tôi muốn hiểu rõ hơn về loại hình này trước khi quyết định đầu tư.”
Chứng chỉ lưu ký và nghĩa vụ của tổ chức phát hành chứng khoán cơ sở
“Công ty tôi là một startup công nghệ ở TP. Hồ Chí Minh, mới niêm yết cổ phiếu trên sàn chứng khoán. Chúng tôi đang tìm hiểu về việc thu hút vốn từ nhà đầu tư nước ngoài thông qua chứng chỉ lưu ký. Tôi muốn biết nếu cổ phiếu của công ty tôi được dùng làm cơ sở để phát hành chứng chỉ lưu ký ở nước ngoài thì công ty tôi có những nghĩa vụ gì theo pháp luật Việt Nam?”
Phân biệt Tổ chức niêm yết và Tổ chức đăng ký giao dịch
“Anh N.V.H, chủ một công ty sản xuất đồ gia dụng ở Quận 7, TP.HCM, đang tìm hiểu về việc đưa công ty lên sàn chứng khoán. Anh ấy băn khoăn không biết công ty mình sẽ được gọi là 'tổ chức niêm yết' hay 'tổ chức đăng ký giao dịch' và hai khái niệm này khác nhau như thế nào, có liên quan gì đến các quy định pháp luật hiện hành không.”
Niêm yết giá hàng hóa, dịch vụ
“Chị Mai ở Quận 1, TP.HCM, chủ một quán ăn nhỏ, đang lo lắng về việc niêm yết giá món ăn. Chị nghe nói có quy định mới về niêm yết giá nhưng không rõ phải niêm yết như thế nào cho đúng, có bắt buộc phải niêm yết tất cả các món không và nếu không niêm yết thì có bị phạt gì không?”
Công ty đầu tư chứng khoán đại chúng và quy trình niêm yết cổ phiếu
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM chuyên về đầu tư chứng khoán đang có ý định chào bán cổ phiếu ra công chúng để huy động vốn mở rộng. Tôi nghe nói khi đó công ty sẽ trở thành 'công ty đầu tư chứng khoán đại chúng'. Vậy chuyên gia cho tôi hỏi, công ty tôi cần chuẩn bị những gì để đáp ứng các quy định pháp luật, đặc biệt là nếu muốn niêm yết cổ phiếu trên sàn chứng khoán?”
Đăng ký chứng khoán và đảm bảo quyền sở hữu của nhà đầu tư
“Tôi là một nhà đầu tư nhỏ ở TP.HCM, mới mua cổ phiếu của một công ty niêm yết trên sàn. Tôi nghe nói phải 'đăng ký chứng khoán' gì đó nhưng không hiểu rõ lắm. Liệu việc này có ảnh hưởng đến quyền sở hữu của tôi không? Làm sao để tôi biết mình có được nhận cổ tức hay tham gia họp đại hội cổ đông không?”
Tiêu chuẩn thành viên Ban kiểm soát liên quan đến tổ chức kiểm toán được chấp thuận
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Chị N.T.H, hiện đang là Kế toán trưởng của một công ty niêm yết tại TP. Hồ Chí Minh. Tôi có kinh nghiệm và muốn ứng cử vào Ban kiểm soát của một công ty cổ phần khác. Công ty này thuê một tổ chức kiểm toán độc lập để kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm. Tôi nghe nói có quy định về việc không được làm thành viên Ban kiểm soát nếu có liên quan đến tổ chức kiểm toán được chấp thuận. Vậy trường hợp của tôi có được phép không?”
Thành viên Hội đồng quản trị không điều hành
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhà đầu tư nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, đang tìm hiểu về các công ty niêm yết. Tôi thấy trong báo cáo thường niên của một công ty có nhắc đến 'thành viên Hội đồng quản trị không điều hành'. Tôi không rõ vị trí này có vai trò gì khác so với các thành viên HĐQT khác, và liệu họ có phải là người của ban điều hành không? Mong được tư vấn cụ thể ạ.”
Điều kiện giao dịch chung và quyền lợi người tiêu dùng
“Chào luật sư, tôi là chị Lan, chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở Quận 3, TP.HCM. Gần đây tôi có mua sỉ một lô hàng từ nhà cung cấp mới, họ đưa cho tôi một bản hợp đồng ghi rõ 'điều kiện giao dịch chung' mà tôi thấy rất nhiều điều khoản bất lợi cho mình, ví dụ như không được đổi trả hàng dù lỗi do nhà sản xuất. Tôi thắc mắc liệu những điều kiện này có hợp pháp không và tôi có quyền phản đối không? Tôi cũng không thấy họ niêm yết công khai gì cả.”
Đơn vị có lợi ích công chúng
“Chào Tuvannhanh, tôi là chủ một công ty sản xuất đồ gia dụng ở Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi mới mở rộng quy mô, có nhiều đối tác lớn và cũng đang xem xét niêm yết trên sàn chứng khoán trong tương lai gần. Tôi nghe nói có khái niệm 'đơn vị có lợi ích công chúng' và nếu thuộc diện này thì phải tuân thủ nhiều quy định kiểm toán hơn. Vậy công ty của tôi có phải là 'đơn vị có lợi ích công chúng' không và điều đó ảnh hưởng gì đến hoạt động của chúng tôi?”
Xác định Người điều hành công ty theo pháp luật chứng khoán
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Giám đốc mới của một công ty ở Quận 1, TP.HCM đang chuẩn bị niêm yết. Tôi đang nghiên cứu về các quy định liên quan đến người nội bộ và người có liên quan. Tôi thấy có thuật ngữ 'người điều hành' nhưng lại không phải là thành viên Hội đồng quản trị. Vậy cụ thể những ai được xem là 'người điều hành' theo quy định pháp luật chứng khoán, và vai trò của họ khác gì so với HĐQT ạ?”
Phát hành và niêm yết chứng khoán tại nước ngoài
“Chào luật sư, công ty em là một startup công nghệ ở TP.HCM, chuyên về AI. Tụi em đang có ý định gọi vốn từ các quỹ đầu tư nước ngoài và có thể sẽ niêm yết cổ phiếu ở một thị trường nước ngoài trong tương lai gần để mở rộng quy mô. Em nghe nói nhiều về khái niệm 'nước sở tại' trong các quy định về chứng khoán. Luật sư có thể giải thích rõ hơn 'nước sở tại' là gì và công ty em cần lưu ý gì khi hoạt động liên quan đến khái niệm này không ạ? Em hơi bối rối không biết mình phải tuân thủ những quy định nào.”
Tổ chức kiểm toán được chấp thuận trong lĩnh vực chứng khoán
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM chuyên về tư vấn đầu tư. Chúng tôi đang có kế hoạch niêm yết trên sàn chứng khoán trong 2 năm tới. Hiện tại, chúng tôi đang chuẩn bị báo cáo tài chính và nghe nói phải chọn 'tổ chức kiểm toán được chấp thuận'. Vậy cụ thể tổ chức này là gì, và làm sao để công ty tôi biết chọn đúng đơn vị kiểm toán để báo cáo của mình được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chấp nhận ạ? Tôi là giám đốc tài chính, tên là Anh H.T.L.”
Quyền mua cổ phần của cổ đông hiện hữu
“Chị M. là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Chị có một ít tiền nhàn rỗi nên đã mua cổ phiếu của một công ty niêm yết trên sàn chứng khoán. Gần đây, công ty này thông báo sẽ phát hành thêm cổ phiếu mới và chị nghe nói có "quyền mua cổ phần". Chị không hiểu rõ quyền mua cổ phần này là gì và liệu chị có nên thực hiện quyền này không, hay có cách nào khác để tận dụng nó không?”
Quyền lợi của cổ đông khi công ty sáp nhập
“Chị Lan ở Huyện Củ Chi, TP.HCM, là một nông dân, có đầu tư một ít tiền vào cổ phiếu của một công ty niêm yết theo lời khuyên của người quen. Gần đây chị nghe nói công ty đó sắp sáp nhập với công ty khác, chị không biết cổ phiếu mình đang giữ có còn giá trị không, và quyền lợi của mình sẽ như thế nào. Chị muốn biết cổ phiếu thực chất là gì và chị có quyền gì khi công ty có biến động như vậy.”
Xử lý thông tin nội bộ trong công ty niêm yết
“Tôi là nhân viên kế toán ở một công ty niêm yết trên sàn chứng khoán tại Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, tôi tình cờ đọc được một email nội bộ về việc công ty sắp công bố lợi nhuận quý thấp hơn dự kiến rất nhiều. Tôi lo lắng không biết thông tin này có phải là **thông tin nội bộ** mà tôi không được tiết lộ hay không, và nếu tôi lỡ nói ra cho bạn bè thì có bị phạt gì không?”
Nghĩa vụ niêm yết giá hàng hóa, dịch vụ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở Quận 10, TP.HCM. Tôi nghe nói gần đây có quy định mới về việc niêm yết giá hàng hóa, dịch vụ mà các cửa hàng phải thực hiện. Tiệm của tôi có rất nhiều mặt hàng, từ nhu yếu phẩm đến đồ dùng lặt vặt. Tôi băn khoăn không biết mình có phải niêm yết giá cho tất cả các mặt hàng không, và nếu không thực hiện đúng thì có bị phạt gì không? Mong được tư vấn cụ thể về trách nhiệm của tôi.”
Xác định và Nghĩa vụ của Nhà đầu tư nước ngoài
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi là Công ty TNHH Phát triển Xanh ở Hà Nội, đang chuẩn bị nhận vốn đầu tư từ một đối tác là công ty đăng ký tại Singapore. Tôi là Giám đốc, tên Lan. Tôi băn khoăn không biết liệu đối tác Singapore này có được coi là nhà đầu tư nước ngoài theo quy định pháp luật Việt Nam hay không, và nếu có thì công ty chúng tôi có phải thực hiện các nghĩa vụ báo cáo hay công bố thông tin đặc biệt nào không, nhất là về mặt chứng khoán, dù công ty tôi chưa niêm yết?”