Xử lý doanh nghiệp không cổ phần hóa được
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng hành chính của một công ty nhà nước ở Hà Nội. Công ty chúng tôi nằm trong danh sách phải cổ phần hóa theo đề án của Chính phủ, nhưng sau nhiều nỗ lực thì vẫn không thực hiện được. Giờ ban lãnh đạo đang rất lo lắng không biết số phận công ty sẽ đi về đâu, liệu có bị giải thể hay sẽ được bán đi không? Mong luật sư tư vấn giúp về các phương án xử lý cho trường hợp này.”
Trả lời
Doanh nghiệp không cổ phần hóa được là gì?
Theo quy định, doanh nghiệp không cổ phần hóa được là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước mà theo Đề án tổng thể sắp xếp doanh nghiệp đã được Thủ tướng Chính phủ, Bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt thuộc danh mục cổ phần hóa, nhưng sau khi áp dụng tất cả các biện pháp theo quy định pháp luật vẫn không thể thực hiện cổ phần hóa hoặc không đáp ứng đủ điều kiện để cổ phần hóa. Đây là một tình huống pháp lý đặc thù cần được xử lý theo các quy định riêng.
Các phương án xử lý đối với doanh nghiệp không cổ phần hóa được
Đối với các doanh nghiệp nhà nước rơi vào tình trạng không cổ phần hóa được, pháp luật có quy định về các phương thức xử lý để đảm bảo hiệu quả hoạt động và sắp xếp lại cơ cấu doanh nghiệp nhà nước. Cụ thể, theo Nghị định số 128/2014/NĐ-CP, một trong những phương án chính là bán doanh nghiệp
[2].Nghị định này quy định về việc bán, giao và chuyển giao doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, bao gồm cả các công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu và các công ty thành viên
[1]. Trường hợp công ty của anh thuộc diện cổ phần hóa trong Đề án tổng thể sắp xếp doanh nghiệp 100% vốn nhà nước nhưng không thực hiện cổ phần hóa được, thì sẽ thuộc diện bán doanh nghiệp [2]. Việc bán doanh nghiệp không phụ thuộc vào quy mô vốn nhà nước.Đối tượng và nguyên tắc bán doanh nghiệp
Khi doanh nghiệp được đưa ra bán, có nhiều đối tượng có thể tham gia mua. Các đối tượng có quyền mua doanh nghiệp bao gồm: tập thể người lao động trong doanh nghiệp, cá nhân người lao động trong doanh nghiệp, các doanh nghiệp (kể cả doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, trừ một số trường hợp cụ thể như tổ chức tài chính tư vấn định giá), và công dân Việt Nam có đủ năng lực hành vi dân sự (trừ những người không được thành lập và quản lý doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp)
[3].Việc bán doanh nghiệp phải tuân thủ các nguyên tắc nhất định. Giá trị của doanh nghiệp khi bán sẽ được tính theo giá thực tế trên thị trường
[4]. Pháp luật cũng quy định thứ tự ưu tiên trong lựa chọn phương thức bán doanh nghiệp, ưu tiên bán đấu giá có kế thừa công nợ, sau đó là bán đấu giá không kế thừa công nợ, và cuối cùng là bán thỏa thuận trực tiếp. Đặc biệt, có sự ưu tiên bán cho tập thể người lao động trong doanh nghiệp nếu tập thể này đáp ứng đủ điều kiện [4].