Chị L.T.M ở Hải Phòng có một cửa hàng online bán đồ thủ công mỹ nghệ xuất khẩu. Chị thường xuyên gửi hàng đi nước ngoài qua các công ty giao nhận vận tải. Chị băn khoăn không biết trong trường hợp hàng hóa bị thất lạc hoặc hư hỏng, ai sẽ là Người vận chuyển chịu trách nhiệm chính, công ty giao nhận hay hãng tàu/hãng hàng không thực tế? Chị muốn biết rõ để đảm bảo quyền lợi của mình.

Question

Accepted Answer

Trả lời

Khái niệm "Người vận chuyển" và phạm vi áp dụng

Theo quy định pháp luật, cụ thể là Nghị định số 125/2003/NĐ-CP về vận tải đa phương thức quốc tế, Người vận chuyển được định nghĩa là người thực hiện hoặc cam kết thực hiện một phần hoặc toàn bộ việc vận chuyển, dù người đó là người kinh doanh vận tải đa phương thức hay không phải là người kinh doanh vận tải đa phương thức. Nghị định này quy định về hoạt động vận tải đa phương thức quốc tế của các tổ chức, cá nhân tại Việt Nam và doanh nghiệp nước ngoài^[1].

Phân biệt vai trò trong chuỗi vận tải

Trong trường hợp của chị L.T.M, khi chị sử dụng dịch vụ của một công ty giao nhận vận tải (freight forwarder), việc xác định ai là Người vận chuyển chính phụ thuộc vào bản chất hợp đồng mà chị đã ký. Nếu công ty giao nhận đó đứng ra ký hợp đồng với chị và cam kết chịu trách nhiệm cho toàn bộ quá trình vận chuyển (hoặc một phần cụ thể của quá trình), họ chính là Người vận chuyển. Điều này có nghĩa là họ sẽ chịu trách nhiệm đối với hàng hóa của chị trong suốt chặng đường mà họ đã cam kết, kể cả khi họ thuê các hãng tàu, hãng hàng không khác để thực hiện việc vận chuyển thực tế. Các doanh nghiệp muốn kinh doanh vận tải đa phương thức cần phải được Cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy phép kinh doanh vận tải đa phương thức^[2].

Ngược lại, nếu công ty giao nhận chỉ đóng vai trò là đại lý, môi giới, sắp xếp hợp đồng vận chuyển giữa chị và hãng tàu/hãng hàng không, thì Người vận chuyển chính sẽ là hãng tàu/hãng hàng không đó. Khi đó, công ty giao nhận chỉ là bên trung gian và trách nhiệm chính đối với hàng hóa sẽ thuộc về hãng vận chuyển thực tế.

Trách nhiệm và quyền lợi của chủ hàng

Việc xác định chính xác ai là Người vận chuyển có ý nghĩa then chốt trong việc xác định trách nhiệm pháp lý khi có sự cố như mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa. Người vận chuyển sẽ là bên chịu trách nhiệm bồi thường theo các điều khoản hợp đồng và quy định pháp luật liên quan. Do đó, chị L.T.M cần xem xét kỹ các điều khoản trong hợp đồng dịch vụ đã ký với công ty giao nhận để hiểu rõ cam kết và phạm vi trách nhiệm của họ. Hoạt động vận tải đa phương thức được Chính phủ thống nhất quản lý, với Bộ Giao thông vận tải là đầu mối giúp Chính phủ điều phối và hướng dẫn thực hiện^[3].

Xác định "Người vận chuyển" trong hoạt động vận tải hàng hóa

Trả lời

Khái niệm "Người vận chuyển" và phạm vi áp dụng

Phân biệt vai trò trong chuỗi vận tải

Trách nhiệm và quyền lợi của chủ hàng

gavelChú thích pháp lý