Tiếp nhận hàng trong vận tải đa phương thức
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh T.V.K, chủ một công ty logistics nhỏ ở Hà Nội. Gần đây, tôi có nhận một lô hàng từ đối tác của khách hàng để vận chuyển đi Mỹ theo hình thức đa phương thức. Hàng bị hư hỏng nhẹ ngay lúc nhận tại kho của đối tác. Tôi không rõ là trách nhiệm của công ty tôi bắt đầu tính từ lúc nào khi 'tiếp nhận hàng' như trong hợp đồng, và liệu tôi có phải chịu trách nhiệm cho hư hỏng này không? Mong được tư vấn.”
Trả lời
1. Khái niệm "Tiếp nhận hàng" và thời điểm phát sinh trách nhiệm
Theo quy định, "Tiếp nhận hàng" được hiểu là việc hàng hóa đã thực sự được giao cho người kinh doanh vận tải đa phương thức (trong trường hợp này là công ty của Anh K) từ người gửi hàng hoặc từ người được người gửi hàng ủy quyền, và được người kinh doanh vận tải đa phương thức tiếp nhận để vận chuyển. Đây chính là thời điểm bắt đầu trách nhiệm của công ty Anh K đối với lô hàng.
Nếu hàng hóa bị hư hỏng *trước* hoặc *trong quá trình* công ty Anh K thực hiện việc tiếp nhận một cách hợp lệ, việc xác định trách nhiệm sẽ phụ thuộc vào biên bản ghi nhận tình trạng hàng hóa tại thời điểm đó. Nếu công ty Anh K đã tiếp nhận hàng mà không có ghi chú rõ ràng về tình trạng hư hỏng (ví dụ: không lập biên bản hoặc không ghi rõ tình trạng hàng hóa trên chứng từ vận chuyển), thì công ty Anh K có thể phải chịu trách nhiệm cho hư hỏng đó.
2. Phạm vi áp dụng của quy định về vận tải đa phương thức
Hoạt động vận tải đa phương thức, bao gồm cả vận tải đa phương thức quốc tế như trường hợp của Anh K, được điều chỉnh bởi Nghị định số 87/2009/NĐ-CP
[1]. Công ty của Anh K, với tư cách là doanh nghiệp kinh doanh vận tải đa phương thức, là đối tượng áp dụng của Nghị định này. Điều này có nghĩa là các quyền và nghĩa vụ của công ty Anh K khi thực hiện việc tiếp nhận hàng và vận chuyển sẽ tuân thủ các quy định trong văn bản này.3. Điều kiện kinh doanh và trách nhiệm liên quan
Để kinh doanh vận tải đa phương thức quốc tế, công ty của Anh K cần đáp ứng các điều kiện cụ thể như có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh ngành nghề vận tải đa phương thức quốc tế, duy trì tài sản tối thiểu, có bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp vận tải đa phương thức hoặc bảo lãnh tương đương, và có Giấy phép kinh doanh vận tải đa phương thức quốc tế
[3]. Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp này đóng vai trò rất quan trọng trong việc chi trả các tổn thất phát sinh do trách nhiệm của người kinh doanh vận tải, bao gồm cả các trường hợp hư hỏng hàng hóa trong quá trình vận chuyển hoặc tại thời điểm tiếp nhận.Để tránh rủi ro về trách nhiệm, công ty Anh K cần thực hiện quy trình kiểm tra kỹ lưỡng tình trạng hàng hóa và lập biên bản ghi nhận chi tiết (có chữ ký xác nhận của bên giao hàng) tại thời điểm tiếp nhận. Nếu phát hiện hư hỏng, cần ghi rõ vào biên bản hoặc chứng từ vận chuyển để làm căn cứ xác định trách nhiệm sau này.
4. Lưu ý về thủ tục hải quan
Đối với hàng hóa vận tải đa phương thức quốc tế, có quy định về thủ tục hải quan. Hàng hóa này thường được miễn kiểm tra thực tế hải quan, trừ một số trường hợp nghi ngờ có dấu hiệu vận chuyển hàng cấm
[2]. Mặc dù không trực tiếp liên quan đến trách nhiệm tiếp nhận hàng, đây là một phần quan trọng của quy trình vận tải đa phương thức quốc tế mà công ty Anh K cần lưu ý.