Thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ
“Chị Lan, chủ một startup công nghệ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về phần mềm quản lý nông nghiệp thông minh, đang muốn đưa sản phẩm của mình ra thị trường nhưng không biết bắt đầu từ đâu về mặt pháp lý. Chị nghe nói phải 'thương mại hóa kết quả nghiên cứu' nhưng không rõ quy trình và các hình thức chuyển giao công nghệ được pháp luật quy định như thế nào để đảm bảo quyền lợi cho startup của mình.”
Trả lời
Hiểu đúng về Thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ
Thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ là quá trình đưa các phát minh, sáng chế, bí quyết kỹ thuật từ phòng thí nghiệm hoặc từ giai đoạn phát triển ban đầu ra thị trường nhằm tạo ra giá trị kinh tế. Đây là hoạt động khai thác, hoàn thiện, ứng dụng, chuyển giao và các hoạt động liên quan đến kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ với mục đích thu lợi nhuận. Hoạt động này được quy định rõ ràng trong Luật Chuyển giao công nghệ sửa đổi 2025, đặc biệt là trong phạm vi điều chỉnh về hoạt động chuyển giao công nghệ tại Việt Nam
[1].Các đối tượng và hình thức chuyển giao công nghệ cho startup
Đối với startup của chị L., phần mềm quản lý nông nghiệp thông minh của chị có thể được coi là đối tượng công nghệ được chuyển giao. Cụ thể, các thành phần như bí quyết kỹ thuật, bí quyết công nghệ, phương án, quy trình công nghệ; giải pháp, thông số, bản vẽ, sơ đồ kỹ thuật; công thức, phần mềm máy tính, thông tin dữ liệu đều thuộc phạm vi này
[3].Có nhiều hình thức để chị L. có thể thực hiện việc chuyển giao công nghệ của mình
[4]: * Chuyển giao công nghệ độc lập: Đây là hình thức phổ biến khi startup bán hoặc chuyển giao trực tiếp công nghệ cho đối tác. * Góp vốn bằng công nghệ: Startup có thể sử dụng phần mềm của mình để góp vốn vào một doanh nghiệp khác, biến tài sản trí tuệ thành vốn điều lệ. * Phần chuyển giao công nghệ trong dự án đầu tư: Nếu startup hợp tác với một nhà đầu tư để triển khai dự án, công nghệ có thể là một phần của dự án đó. * Nhượng quyền thương mại hoặc chuyển giao quyền sở hữu trí tuệ: Đây là các hình thức cho phép startup cấp quyền sử dụng hoặc bán quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến phần mềm.Các hình thức chuyển giao công nghệ độc lập và góp vốn bằng công nghệ phải được lập thành hợp đồng; các hình thức khác có thể thể hiện dưới dạng hợp đồng hoặc điều, khoản, phụ lục của hợp đồng
[4].Chính sách hỗ trợ từ Nhà nước
Nhà nước có nhiều chính sách khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động chuyển giao công nghệ, đặc biệt là đối với các công nghệ cao, công nghệ tiên tiến như phần mềm của chị L.
[2]. Điều này bao gồm việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân tham gia, cũng như phát triển thị trường khoa học và công nghệ. Nhà nước cũng ưu tiên chuyển giao các công nghệ tiên tiến, công nghệ mới, công nghệ sạch và công nghệ phục vụ phát triển sản phẩm quốc gia [2]. Do đó, chị L. hoàn toàn có thể yên tâm về môi trường pháp lý hỗ trợ việc đưa sản phẩm ra thị trường, miễn là tuân thủ các quy định về hợp đồng và các hình thức chuyển giao đã nêu.