Thuế tự vệ
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất gốm sứ ở Bát Tràng, Hà Nội. Gần đây, hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài ồ ạt về, giá rất rẻ khiến sản phẩm của tôi khó cạnh tranh. Tôi nghe nói có 'biện pháp về thuế để tự vệ' gì đó, không biết nhà nước có thể áp dụng để bảo vệ các xưởng sản xuất nhỏ như chúng tôi không?”
Trả lời
Khái niệm Biện pháp thuế tự vệ
Biện pháp về thuế để tự vệ là một công cụ pháp lý quan trọng được các quốc gia sử dụng để bảo vệ ngành sản xuất trong nước trước những cú sốc từ thị trường quốc tế. Theo định nghĩa, đây là biện pháp được áp dụng đối với một loại hàng hóa nhất định được nhập khẩu quá mức vào Việt Nam nhằm ngăn ngừa hoặc hạn chế thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước. Mục đích là để tạo điều kiện cho ngành sản xuất nội địa có thời gian thích nghi và điều chỉnh trước sự gia tăng đột biến của hàng hóa nhập khẩu.
Mục đích và điều kiện áp dụng
Mục đích chính của biện pháp này là tạo ra một sân chơi công bằng hơn cho các doanh nghiệp trong nước, giúp họ có thời gian điều chỉnh và nâng cao năng lực cạnh tranh khi đối mặt với lượng hàng nhập khẩu gia tăng đột biến. Việc áp dụng biện pháp tự vệ không phải là tùy tiện mà phải tuân thủ các nguyên tắc và quy định pháp luật cụ thể về quyền, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân
[1]. Để một biện pháp tự vệ được áp dụng, cần có bằng chứng rõ ràng về việc nhập khẩu hàng hóa gia tăng đáng kể và gây ra hoặc đe dọa gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất nội địa.Khả năng hỗ trợ cho ngành gốm sứ
Đối với trường hợp của xưởng sản xuất gốm sứ của Anh tại Bát Tràng, nếu ngành gốm sứ trong nước đang phải đối mặt với tình trạng hàng nhập khẩu ồ ạt, giá rẻ và gây thiệt hại nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, thì việc xem xét áp dụng biện pháp về thuế để tự vệ là hoàn toàn có cơ sở. Các cơ quan quản lý nhà nước sẽ tiến hành điều tra để xác định liệu có đủ điều kiện áp dụng biện pháp này hay không, dựa trên các quy định về phạm vi điều chỉnh hoạt động
[2] và các nguyên tắc, chính sách cơ bản [3]. Nếu được áp dụng, biện pháp này thường dưới hình thức tăng thuế nhập khẩu tạm thời đối với mặt hàng gốm sứ nhập khẩu, làm tăng giá thành của chúng trên thị trường nội địa, từ đó giảm áp lực cạnh tranh cho sản phẩm trong nước.