Thông tin hải quan và trách nhiệm của cơ quan hải quan

Trả lời

Chào chị N.T.H, về thắc mắc của chị liên quan đến việc quản lý và sử dụng thông tin hải quan của doanh nghiệp, Tuvannhanh.com xin được tư vấn như sau:

Thông tin hải quan là gì và phạm vi quản lý

Thông tin hải quan được định nghĩa là những dữ liệu về hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh; về tổ chức, cá nhân tham gia các hoạt động này và các thông tin khác liên quan đến hoạt động hải quan. Đây là những dữ liệu rất rộng, bao gồm cả các báo cáo quyết toán, hồ sơ hàng hóa, nguyên vật liệu mà doanh nghiệp chị cung cấp. Luật Hải quan sửa đổi 2025 quy định rõ về phạm vi điều chỉnh quản lý nhà nước về hải quan đối với hàng hóa, phương tiện vận tải và các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu, quá cảnh ^[1]. Điều này có nghĩa là mọi hoạt động và thông tin liên quan đến các giao dịch này đều thuộc sự quản lý của cơ quan hải quan.

Mục đích sử dụng thông tin hải quan

Cơ quan hải quan sử dụng các thông tin hải quan mà doanh nghiệp cung cấp với nhiều mục đích chính đáng nhằm đảm bảo quản lý nhà nước hiệu quả và tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại. Mục tiêu chính sách của Nhà nước Việt Nam là tạo điều kiện thuận lợi về hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, đồng thời xây dựng một Hải quan Việt Nam trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại, hoạt động minh bạch, hiệu lực, hiệu quả ^[2]. Để đạt được mục tiêu này, việc thu thập và phân tích thông tin là cần thiết. Cụ thể, thông tin của chị được dùng để:

* Tiếp nhận và xử lý hồ sơ: Bao gồm các văn bản thông báo cơ sở gia công, sản xuất, địa điểm lưu giữ nguyên liệu, vật tư và các báo cáo quyết toán. * Kiểm tra và giám sát: Đánh giá năng lực sản xuất, tình hình sử dụng nguyên vật liệu, và đối chiếu với các quy định pháp luật. * Quản lý rủi ro: Đây là một chức năng rất quan trọng. Căn cứ vào kết quả xử lý thông tin hải quan và các tiêu chí quản lý rủi ro, cơ quan hải quan sẽ quyết định mức độ kiểm tra hồ sơ báo cáo quyết toán. Nếu có thông tin nghi vấn về dấu hiệu gian lận thương mại, cơ quan hải quan sẽ thực hiện kiểm tra sau thông quan ^[3]. Việc này giúp tập trung nguồn lực vào các trường hợp có nguy cơ cao, giảm thiểu phiền hà cho các doanh nghiệp tuân thủ tốt.

Bảo mật thông tin của doanh nghiệp

Về vấn đề bảo mật, các thông tin mà doanh nghiệp cung cấp cho cơ quan hải quan được quản lý theo các quy định pháp luật hiện hành về bảo mật thông tin nhà nước và thông tin kinh doanh. Cơ quan hải quan có trách nhiệm bảo vệ các thông tin này khỏi việc truy cập, sử dụng hoặc tiết lộ trái phép. Việc kiểm tra hồ sơ kỹ lưỡng, như chị đã đề cập, là một phần của quy trình quản lý rủi ro và kiểm soát tuân thủ, không phải là dấu hiệu của việc thông tin bị lộ hay sử dụng sai mục đích. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, cơ quan hải quan sẽ thực hiện ấn định thuế, xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật ^[3].