Thành viên bù trừ chung trong thị trường chứng khoán

Trả lời

Chào bạn, về thắc mắc của bạn liên quan đến thành viên bù trừ chung và vai trò của họ trên thị trường chứng khoán, tôi xin tư vấn như sau:

1. Thành viên bù trừ chung là gì và vai trò cốt lõi

Theo quy định tại Nghị định số 155/2020/NĐ-CP, thành viên bù trừ chung là thành viên bù trừ được thực hiện bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán của chính thành viên đó, khách hàng của mình và cung cấp dịch vụ bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán cho thành viên giao dịch không bù trừ và khách hàng của thành viên giao dịch không bù trừ.

Hiểu đơn giản, thành viên bù trừ chung đóng vai trò như một "trung tâm" xử lý các giao dịch chứng khoán. Họ không chỉ chịu trách nhiệm thanh toán các giao dịch của chính mình và khách hàng của mình mà còn là cầu nối quan trọng cho các công ty chứng khoán khác không có khả năng tự bù trừ, thanh toán (gọi là thành viên giao dịch không bù trừ) và khách hàng của các công ty đó.

2. Mối quan hệ với thành viên giao dịch không bù trừ

Đối với các công ty chứng khoán nhỏ hơn hoặc các công ty không đáp ứng đủ điều kiện để tự thực hiện bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán, họ sẽ đăng ký làm thành viên giao dịch không bù trừ. Để có thể hoạt động và thực hiện giao dịch cho khách hàng, các thành viên giao dịch không bù trừ này bắt buộc phải ký hợp đồng ủy thác bù trừ, thanh toán với một thành viên bù trừ chung ^[1].

Điều này được quy định rõ tại điểm c khoản 1 và điểm d khoản 2 Điều 22 Nghị định số 158/2020/NĐ-CP về chứng khoán phái sinh và thị trường chứng khoán phái sinh. Mặc dù điều này đề cập đến chứng khoán phái sinh, nhưng nguyên tắc về mối quan hệ ủy thác bù trừ giữa hai loại thành viên này là tương tự và thể hiện vai trò không thể thiếu của thành viên bù trừ chung trong việc đảm bảo hệ thống thanh toán hoạt động trơn tru.

3. Ảnh hưởng đến nhà đầu tư và khách hàng của môi giới

Với tư cách là một môi giới chứng khoán, bạn cần hiểu rằng sự tồn tại của thành viên bù trừ chung giúp đảm bảo tính an toàn và hiệu quả của các giao dịch chứng khoán cho khách hàng của bạn. Khi khách hàng thực hiện giao dịch mua/bán chứng khoán thông qua công ty bạn (dù công ty bạn là thành viên bù trừ chung hay thành viên giao dịch không bù trừ), các giao dịch đó đều sẽ được xử lý và thanh toán một cách minh bạch, an toàn thông qua hệ thống bù trừ tập trung.

Điều này có nghĩa là, dù công ty bạn có phải ủy thác bù trừ cho một đơn vị khác hay không, thì quyền lợi và sự an toàn trong thanh toán của nhà đầu tư vẫn được đảm bảo bởi cơ chế này. Nghị định số 155/2020/NĐ-CP áp dụng cho tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài tham gia đầu tư chứng khoán và hoạt động trên thị trường chứng khoán Việt Nam ^[2], và quy định chi tiết nhiều nội dung quan trọng của Luật Chứng khoán ^[3], nhằm đảm bảo sự ổn định và phát triển của thị trường.