Sản phẩm thông tin có tính chất báo chí
“Chào luật sư, tôi là chủ một trang tin điện tử tổng hợp ở quận 1, TP.HCM chuyên về tin tức địa phương và các bài viết chia sẻ kinh nghiệm kinh doanh nhỏ. Gần đây, tôi có đăng một bài viết về vụ việc tranh chấp đất đai ở khu vực lân cận, bài viết này được nhiều người quan tâm và chia sẻ. Sau đó, tôi nhận được thông báo từ Sở Thông tin và Truyền thông yêu cầu gỡ bài và nói rằng đây là 'sản phẩm thông tin có tính chất báo chí' nhưng tôi lại không có giấy phép hoạt động báo chí. Tôi không hiểu rõ lắm về thuật ngữ này và liệu trang của tôi có bị phạt không? Tôi chỉ nghĩ mình là trang tin tổng hợp thôi.”
Trả lời
Sản phẩm thông tin có tính chất báo chí là gì?
Theo quy định pháp luật, sản phẩm thông tin có tính chất báo chí được hiểu là những sản phẩm thông tin được thể hiện bằng các thể loại báo chí (như tin tức, phóng sự, bài phỏng vấn, bình luận, v.v.), và được đăng tải trên các bản tin, đặc san, hoặc trang thông tin điện tử tổng hợp của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Điều này có nghĩa là, dù trang của anh là trang thông tin điện tử tổng hợp, nhưng nếu nội dung anh đăng tải mang hình thức và thể loại của báo chí, nó vẫn sẽ được xem là sản phẩm thông tin có tính chất báo chí.
Phạm vi và chức năng của báo chí
Luật Báo chí sửa đổi 2025 (VBHN) quy định rõ về phạm vi điều chỉnh đối với các hoạt động báo chí và những cá nhân, tổ chức có liên quan đến hoạt động này tại Việt Nam
[1]. Báo chí có chức năng quan trọng là phương tiện thông tin thiết yếu, là cơ quan ngôn luận và là diễn đàn của Nhân dân. Báo chí có nhiệm vụ thông tin trung thực về tình hình đất nước và thế giới, tuyên truyền đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước [2].Trang tin điện tử tổng hợp của anh, khi đăng tải các bài viết mang tính chất tin tức, phản ánh sự việc như vụ tranh chấp đất đai, đang thực hiện chức năng tương tự như hoạt động báo chí. Đây là lý do vì sao cơ quan quản lý nhà nước có thể xem xét nội dung của anh là "sản phẩm thông tin có tính chất báo chí".
Các rủi ro pháp lý khi không có giấy phép
Việc một trang thông tin điện tử tổng hợp đăng tải các sản phẩm thông tin có tính chất báo chí mà không có giấy phép hoạt động báo chí có thể dẫn đến các hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Nếu trang của anh không phải là cơ quan báo chí được cấp phép, việc đăng tải các nội dung này có thể bị coi là vi phạm quy định về hoạt động báo chí.
Cụ thể, theo Nghị định số 119/2020/NĐ-CP, hành vi phát hành sản phẩm thông tin có tính chất báo chí không được phép lưu hành hoặc có quyết định thu hồi, tịch thu có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng
[3]. Ngoài ra, cơ quan chức năng còn có thể áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc thu hồi hoặc tiêu hủy sản phẩm thông tin đó, và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được.Do đó, việc Sở Thông tin và Truyền thông yêu cầu anh gỡ bài là một động thái cảnh báo để anh điều chỉnh hoạt động của mình cho phù hợp với quy định pháp luật. Để tránh các rủi ro pháp lý, anh cần rà soát lại loại hình hoạt động của trang tin điện tử tổng hợp của mình và đảm bảo rằng các nội dung đăng tải tuân thủ đúng quy định về cấp phép và hoạt động của trang thông tin điện tử tổng hợp, tránh việc sản xuất và phát hành các nội dung có tính chất báo chí mà không có giấy phép.