Quyền tự chủ của cơ sở giáo dục công lập trong quản lý nhà giáo

Trả lời

1. Hiểu đúng về Quyền tự chủ của cơ sở giáo dục công lập

Chào Anh N.V.H, vấn đề về quyền tự chủ trong các cơ sở giáo dục công lập, đặc biệt là các trường đại học, đang là một chủ đề rất được quan tâm. Theo định nghĩa, quyền tự chủ là quyền được chủ động quyết định gắn với trách nhiệm giải trình theo quy định của pháp luật về chuyên môn học thuật, đào tạo, nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế, cơ cấu tổ chức, nhân sự, tài chính và hoạt động giáo dục đại học khác. Điều này có nghĩa là quyền tự chủ không phải là sự độc lập hoàn toàn mà luôn đi kèm với các khuôn khổ pháp lý và trách nhiệm cụ thể.

2. Phạm vi quyền tự chủ trong quản lý nhà giáo

Đối với cơ sở giáo dục công lập đã được giao quyền tự chủ, Luật Nhà giáo 2025 đã quy định rất rõ về phạm vi quản lý nhà giáo. Cụ thể, Điều 39 của Luật này liệt kê các nội dung quản lý nhà giáo mà cơ sở giáo dục được quyền thực hiện ^[3]. Các nội dung này bao gồm:

* Xây dựng kế hoạch phát triển nhà giáo, đề án vị trí việc làm; * Tuyển dụng theo thẩm quyền được giao, ký hợp đồng, chấm dứt hợp đồng, giải quyết chế độ thôi việc đối với nhà giáo; * Bổ nhiệm, thay đổi chức danh nhà giáo; * Đánh giá đối với nhà giáo; * Sắp xếp, bố trí và sử dụng nhà giáo; * Thực hiện việc tạm đình chỉ giảng dạy đối với nhà giáo; khen thưởng, kỷ luật đối với nhà giáo; * Thực hiện chế độ tiền lương, chính sách đãi ngộ, hỗ trợ, thu hút, trọng dụng nhà giáo; chế độ đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo; * Xây dựng, quản lý dữ liệu về nhà giáo; thực hiện chế độ báo cáo về nhà giáo; * Tạo môi trường thuận lợi, an toàn cho hoạt động nghề nghiệp của nhà giáo; * Kiểm tra nội bộ, giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với nhà giáo; và * Các nội dung khác theo quy định của pháp luật.

Khoản 2 Điều 39 Luật Nhà giáo 2025 khẳng định rằng cơ sở giáo dục công lập được giao quyền tự chủ sẽ thực hiện các nội dung quản lý nhà giáo nêu trên ^[3]. Điều này cho thấy trường của anh có thẩm quyền rất lớn trong việc chủ động quyết định các vấn đề về nhân sự nhà giáo, từ tuyển dụng đến đánh giá và các chế độ đãi ngộ.

3. Trách nhiệm giải trình và các giới hạn

Mặc dù có quyền tự chủ rộng rãi, trường của anh vẫn cần hoạt động trong khuôn khổ pháp luật chung và các quy định của nhà nước. Quyền tự chủ luôn đi kèm với trách nhiệm giải trình. Các quyết định của trường về nhân sự, tài chính hay chuyên môn học thuật đều phải đảm bảo tính minh bạch, công bằng và chịu sự kiểm tra, giám sát của các cơ quan có thẩm quyền. Ví dụ, các quyết định về tổ chức bộ máy, nhân sự cấp cao vẫn cần tuân thủ các quy trình, nguyên tắc chung của hệ thống quản lý nhà nước ^[1]. Đồng thời, mọi hoạt động của trường cũng phải phù hợp với các chủ trương, kết luận của Đảng, định hướng phát triển chung của ngành giáo dục ^[2].

Do đó, trường cần xây dựng các quy chế nội bộ chi tiết, minh bạch về quy trình tuyển dụng, đánh giá, bổ nhiệm và các chính sách khác để đảm bảo việc thực thi quyền tự chủ đúng pháp luật và hiệu quả.