Quyền mua cổ phần của cổ đông hiện hữu
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một công ty sản xuất đồ gỗ ở Bình Dương. Công ty tôi đang có kế hoạch phát hành thêm cổ phần để mở rộng sản xuất. Tôi nghe nói cổ đông hiện hữu có quyền ưu tiên mua cổ phần mới. Tôi muốn biết rõ hơn về 'quyền mua cổ phần' này là gì và quyền lợi của cổ đông ra sao khi công ty tăng vốn?”
Trả lời
Chào anh Hùng, về thắc mắc của anh liên quan đến quyền mua cổ phần khi công ty phát hành thêm cổ phiếu, đây là một quyền lợi rất quan trọng của cổ đông hiện hữu trong công ty cổ phần.
Quyền mua cổ phần là gì?
Quyền mua cổ phần (hay còn gọi là quyền ưu tiên mua cổ phần) là một loại chứng khoán do công ty cổ phần phát hành, cấp cho các cổ đông hiện hữu của công ty. Quyền này cho phép cổ đông được quyền ưu tiên mua một số lượng cổ phần mới phát hành thêm của công ty theo một tỷ lệ nhất định và với mức giá ưu đãi (thường thấp hơn giá thị trường) trong một khoảng thời gian cụ thể. Mục đích chính của quyền này là để bảo vệ tỷ lệ sở hữu và quyền biểu quyết của cổ đông hiện hữu, tránh việc tỷ lệ này bị pha loãng khi công ty phát hành thêm cổ phiếu ra bên ngoài. Khi công ty anh Hùng phát hành thêm cổ phần, các cổ đông hiện hữu sẽ có quyền này để duy trì phần trăm sở hữu của mình.
Tầm quan trọng của quyền mua cổ phần đối với cổ đông
Việc sở hữu quyền mua cổ phần mang lại nhiều lợi ích cho cổ đông. Thứ nhất, nó giúp bảo vệ tỷ lệ sở hữu của cổ đông trong công ty. Nếu một cổ đông không thực hiện quyền này, tỷ lệ sở hữu của họ trong công ty sẽ bị giảm đi sau khi công ty phát hành thêm cổ phiếu cho các nhà đầu tư khác. Thứ hai, quyền này còn cho phép cổ đông mua cổ phiếu với giá ưu đãi, có thể mang lại lợi nhuận nếu giá thị trường của cổ phiếu cao hơn giá ưu đãi. Quyết định về việc tăng, giảm vốn điều lệ và phương án phát hành cổ phần mới thường được đưa ra tại Đại hội đồng cổ đông. Tại các cuộc họp này, người đại diện phần vốn góp (đối với các cổ đông là tổ chức) sẽ tham gia biểu quyết về các vấn đề quan trọng như tăng, giảm vốn điều lệ
[1].Thực hiện và chuyển nhượng quyền mua cổ phần
Khi công ty phát hành thêm cổ phần, cổ đông sẽ nhận được thông báo về quyền mua cổ phần của mình. Cổ đông có thể lựa chọn một trong các phương án sau:
* Thực hiện quyền: Mua số cổ phần mới theo tỷ lệ và giá đã định. Điều này giúp cổ đông duy trì hoặc tăng tỷ lệ sở hữu của mình trong công ty. * Chuyển nhượng quyền: Bán quyền mua cổ phần của mình cho nhà đầu tư khác nếu công ty cho phép. Đây là một cách để cổ đông thu về một khoản lợi nhuận mà không cần bỏ thêm vốn để mua cổ phiếu mới. * Không thực hiện quyền: Nếu cổ đông không thực hiện hoặc chuyển nhượng quyền, quyền này sẽ hết hiệu lực sau thời gian quy định, và cổ phần đó có thể được bán cho các nhà đầu tư khác.
Việc tăng, giảm vốn điều lệ là một quyết định quan trọng, ảnh hưởng đến cấu trúc sở hữu và hoạt động của công ty. Các quyết định này cần được cân nhắc kỹ lưỡng và tuân thủ các quy định pháp luật liên quan đến doanh nghiệp và chứng khoán. Mặc dù các văn bản pháp luật cụ thể về định nghĩa trực tiếp 'quyền mua cổ phần' không được trích dẫn chi tiết trong các điều luật cung cấp
[2][3], nhưng các quy định về quyền và nghĩa vụ của cổ đông, đặc biệt là trong các quyết định liên quan đến vốn điều lệ, luôn được chú trọng trong quản lý doanh nghiệp.