Quyền mua cổ phần của cổ đông
“Tôi là cổ đông của một công ty sản xuất đồ gia dụng ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, công ty thông báo sẽ phát hành thêm cổ phần để huy động vốn. Tôi nghe nói cổ đông hiện hữu như tôi có 'quyền mua cổ phần' nhưng không rõ quyền này cụ thể là gì và làm sao để thực hiện. Liệu tôi có bắt buộc phải mua không?”
Trả lời
Chào chị N.T.H, về thắc mắc của chị liên quan đến quyền mua cổ phần khi công ty phát hành thêm cổ phần, đây là một quyền lợi quan trọng của cổ đông hiện hữu.
Quyền mua cổ phần là gì?
Quyền mua cổ phần là một loại chứng khoán do công ty cổ phần phát hành, nhằm mang lại cho cổ đông hiện hữu quyền được mua cổ phần mới theo các điều kiện đã được xác định trước. Mục đích chính của quyền này là để bảo vệ tỷ lệ sở hữu của các cổ đông hiện tại trong công ty, tránh việc tỷ lệ sở hữu bị pha loãng khi công ty phát hành thêm cổ phần ra bên ngoài. Khi công ty chị thông báo phát hành thêm cổ phần, chị, với tư cách là cổ đông, sẽ có quyền ưu tiên mua một số lượng cổ phần nhất định tương ứng với tỷ lệ sở hữu hiện tại của chị.
Cơ sở pháp lý và các loại cổ phần liên quan
Theo quy định của pháp luật, một công ty cổ phần có thể có nhiều loại cổ phần khác nhau, bao gồm cổ phần phổ thông và các loại cổ phần ưu đãi như ưu đãi biểu quyết, ưu đãi cổ tức, ưu đãi hoàn lại
[1]. Đối với các loại cổ phần ưu đãi, người được quyền mua cổ phần ưu đãi thường do Điều lệ công ty quy định hoặc do Đại hội đồng cổ đông quyết định [1]. Mặc dù Điều 78 của Luật Lâm nghiệp sửa đổi 2023 đề cập đến quyền mua cổ phần ưu đãi, nguyên tắc chung về quyền ưu tiên mua cổ phần mới cũng áp dụng cho cổ phần phổ thông, nhằm đảm bảo quyền lợi của cổ đông hiện hữu. Các hoạt động về chứng khoán và thị trường chứng khoán, cũng như quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực chứng khoán, được quy định trong các văn bản pháp luật chuyên ngành, tạo cơ sở cho việc thực hiện các quyền này [2]. Mọi tranh chấp dân sự, bao gồm cả những vấn đề liên quan đến quyền và nghĩa vụ của cổ đông, đều được giải quyết theo trình tự, thủ tục được quy định trong các văn bản pháp luật về tố tụng dân sự [3].Cách thức thực hiện và lưu ý quan trọng
Khi công ty phát hành thêm cổ phần, chị sẽ nhận được thông báo về đợt phát hành, bao gồm số lượng cổ phần chị được quyền mua, giá mua, thời hạn đăng ký và nộp tiền.
* Không bắt buộc phải mua: Chị N.T.H không bắt buộc phải thực hiện quyền mua cổ phần này. Chị có thể quyết định mua toàn bộ, một phần hoặc không mua bất kỳ cổ phần nào. * Chuyển nhượng quyền mua: Trong nhiều trường hợp, quyền mua cổ phần này có thể được chuyển nhượng cho người khác. Điều này có nghĩa là nếu chị không muốn mua, chị có thể bán quyền này cho một nhà đầu tư khác, thu về một khoản tiền nhất định. * Thời hạn: Chị cần đặc biệt lưu ý đến thời hạn đăng ký mua và nộp tiền. Nếu chị không thực hiện quyền mua trong thời hạn quy định, quyền này có thể bị mất và công ty có thể chào bán số cổ phần đó cho các đối tượng khác.
Việc thực hiện quyền mua cổ phần giúp chị duy trì tỷ lệ sở hữu và quyền biểu quyết trong công ty, đồng thời có thể mang lại lợi nhuận nếu giá phát hành thấp hơn giá thị trường hoặc tiềm năng tăng trưởng của công ty tốt. Chị nên đọc kỹ thông báo của công ty và Điều lệ công ty để nắm rõ các điều kiện và thủ tục cụ thể.