Quy định về tư liệu hóa di sản văn hóa phi vật thể

Trả lời

Chào Chị H.T.L, về thắc mắc của chị liên quan đến hoạt động tư liệu hóa di sản văn hóa phi vật thể tại địa phương, các quy định pháp luật hiện hành đã có những hướng dẫn cụ thể để đảm bảo việc này được thực hiện đúng đắn và hiệu quả.

1. Khái niệm và Mục đích của Tư liệu hóa Di sản Văn hóa Phi vật thể

Tư liệu hóa di sản văn hóa phi vật thể là hoạt động tìm hiểu, nhận diện đặc điểm, giá trị và chức năng của di sản, đồng thời ghi lại hiện trạng của di sản để lưu giữ ^[1]. Mục đích chính của hoạt động này là xây dựng cơ sở dữ liệu di sản văn hóa phi vật thể, phục vụ việc lưu giữ lâu dài, tra cứu, phục hồi, giới thiệu, bảo vệ và phát huy giá trị của di sản. Các hoạt động này được quy định chi tiết trong Luật Di sản văn hóa 2024 và Nghị định số 39/2024/NĐ-CP, áp dụng cho các di sản trong danh sách của UNESCO và Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể ^[2], ^[3].

2. Quy định về Thẩm quyền và Thủ tục Tư liệu hóa

Đối với hoạt động tư liệu hóa di sản văn hóa phi vật thể mà chị H.T.L đang dự định thực hiện, cần lưu ý đến các quy định về thẩm quyền và thủ tục. Cụ thể, các tổ chức, cộng đồng và cá nhân như chị có thể phối hợp với cơ quan chuyên môn về văn hóa cấp tỉnh để thực hiện việc nghiên cứu, sưu tầm, tư liệu hóa di sản văn hóa phi vật thể ^[1].

Đặc biệt, nếu có sự tham gia của người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài, họ cần có sự đồng ý bằng văn bản của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (nếu di sản phân bố trên 02 tỉnh, thành phố trở lên) hoặc của cơ quan chuyên môn về văn hóa cấp tỉnh (nếu di sản thuộc 01 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương) ^[1]. Trong trường hợp của chị, việc phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế là bước cần thiết.

3. Nguyên tắc khi Thực hiện và Sử dụng Tư liệu

Khi tiến hành tư liệu hóa và sau này sử dụng các tài liệu đã thu thập, chị cần tuân thủ các nguyên tắc quan trọng để bảo vệ giá trị của di sản. Việc sử dụng và khai thác di sản văn hóa phi vật thể phải bảo đảm tuân thủ Công ước 2003 của UNESCO và các nguyên tắc như không lợi dụng việc tuyên truyền, giới thiệu, quảng bá, truyền dạy di sản để trục lợi hoặc thực hiện các hành vi, hoạt động trái pháp luật. Ngoài ra, không được xâm phạm, xúc phạm, xuyên tạc nội dung, ý nghĩa và giá trị của di sản, cũng như không can thiệp làm thay đổi, sai lệch tập quán, tín ngưỡng, tính thiêng, những điều kiêng kỵ của di sản ^[4].

4. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo nghiên cứu, sưu tầm, tư liệu hóa di sản văn hóa phi vật thể đã được ghi danh trên địa bàn để củng cố giá trị và cập nhật vào cơ sở dữ liệu quốc gia về di sản văn hóa ^[1]. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của chính quyền địa phương trong việc hỗ trợ và quản lý các hoạt động tư liệu hóa, đảm bảo sự đồng bộ và hiệu quả trong công tác bảo tồn.