Quy định về thành viên Ban Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp khi mua doanh nghiệp nhà nước
“Tôi là anh Hùng, hiện đang làm việc tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bình Dương, đồng thời là thành viên của Ban Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp của tỉnh. Sắp tới, có một doanh nghiệp nhà nước nhỏ trên địa bàn tỉnh đang trong diện bán theo Nghị định 109/2008/NĐ-CP. Tôi thấy doanh nghiệp này có tiềm năng phát triển rất tốt và muốn tự mình đứng ra mua lại để phát triển. Không biết với vai trò hiện tại của tôi, liệu tôi có được tham gia mua doanh nghiệp này không, hay có quy định gì cấm đoán không?”
Trả lời
Phạm vi áp dụng của việc bán, giao doanh nghiệp nhà nước
Chào anh Hùng, trường hợp của anh liên quan đến việc bán doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, một hoạt động được quy định cụ thể tại Nghị định số 109/2008/NĐ-CP về bán, giao doanh nghiệp. Nghị định này điều chỉnh việc bán, giao doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, công ty thành viên hạch toán độc lập và đơn vị phụ thuộc của các doanh nghiệp này
[1]. Các đối tượng được bán bao gồm doanh nghiệp 100% vốn nhà nước hoặc công ty thành viên hạch toán độc lập thuộc diện bán hoặc cổ phần hóa nhưng không thực hiện được, cũng như các đơn vị phụ thuộc của các doanh nghiệp này [2].Quy định về đối tượng được mua doanh nghiệp
Theo quy định hiện hành, Ban Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp là tổ chức thuộc Bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, tổng công ty nhà nước, công ty mẹ thuộc tập đoàn kinh tế hoặc tổng công ty do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập để thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn liên quan đến việc bán, giao doanh nghiệp. Do đó, vai trò của Ban này là tổ chức, quản lý quá trình bán, giao doanh nghiệp, đảm bảo tính công khai, minh bạch và hiệu quả.
Điều 4 của Nghị định số 109/2008/NĐ-CP quy định rõ về Đối tượng được mua, nhận giao doanh nghiệp
[3]. Cụ thể, khoản 1 điều này liệt kê các đối tượng có quyền mua doanh nghiệp, bao gồm tập thể người lao động, cá nhân người lao động trong doanh nghiệp, các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế (trừ tổ chức tài chính trung gian thực hiện tư vấn định giá, đấu giá bán doanh nghiệp), và công dân Việt Nam có đủ năng lực hành vi dân sự. Tuy nhiên, điểm d khoản 1 Điều 4 Nghị định này đã loại trừ một số đối tượng không được mua doanh nghiệp, trong đó có thành viên Ban Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp [3].Lời khuyên cho trường hợp của anh Hùng
Với vai trò là thành viên của Ban Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp tỉnh Bình Dương, anh Hùng sẽ không thuộc đối tượng được phép mua doanh nghiệp nhà nước đang trong diện bán theo Nghị định số 109/2008/NĐ-CP. Quy định này nhằm đảm bảo tính khách quan, công bằng và tránh xung đột lợi ích trong quá trình bán doanh nghiệp, vì thành viên Ban là người tham gia vào quá trình tổ chức, giám sát việc bán doanh nghiệp. Việc này giúp ngăn chặn các hành vi trục lợi hoặc ưu tiên không chính đáng cho những người có liên quan trực tiếp đến quá trình bán.
Vì vậy, dù anh nhận thấy doanh nghiệp có tiềm năng, anh không thể trực tiếp đứng ra mua lại doanh nghiệp này với tư cách cá nhân khi đang là thành viên của Ban Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp.