Quy định về hoạt động cấp tín dụng của tổ chức tín dụng
“Chào chuyên gia, tôi là Anh T.V.K, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP.HCM. Gần đây, tôi có nhu cầu vay vốn để mở rộng sản xuất nhưng khi làm hồ sơ tại một ngân hàng, tôi được thông báo là không thể vay được vì vợ tôi là Phó Giám đốc chi nhánh ngân hàng đó. Tôi không hiểu tại sao lại có quy định này, và "cấp tín dụng" cụ thể là những hoạt động gì mà lại bị hạn chế như vậy?”
Trả lời
Chào Anh T.V.K,
Trường hợp của anh là một ví dụ điển hình về các quy định hạn chế cấp tín dụng nhằm đảm bảo tính minh bạch và ngăn ngừa xung đột lợi ích trong hoạt động của các tổ chức tín dụng. Để anh hiểu rõ hơn, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về khái niệm cấp tín dụng và các quy định liên quan.
Cấp tín dụng là gì?
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, cấp tín dụng được hiểu là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả. Các nghiệp vụ cụ thể thuộc hoạt động cấp tín dụng bao gồm: cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng, thư tín dụng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác. Phạm vi điều chỉnh của Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi 2025 bao gồm việc thành lập, tổ chức, hoạt động của các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài
[1], đồng thời áp dụng cho các đối tượng như tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan [2].Tại sao lại có hạn chế cấp tín dụng?
Việc hạn chế cấp tín dụng cho một số đối tượng nhất định được quy định rõ ràng trong Luật Các tổ chức tín dụng nhằm đảm bảo sự công bằng, minh bạch và an toàn cho hệ thống tài chính. Cụ thể, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được cấp tín dụng đối với các đối tượng sau đây
[3]:* Thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng thành viên, thành viên Ban kiểm soát, Tổng giám đốc (Giám đốc), Phó Tổng giám đốc (Phó giám đốc) và chức danh tương đương của chính tổ chức tín dụng đó hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài đó. * Vợ, chồng, cha, mẹ, con, anh, chị, em của các chức danh nêu trên.
Trong trường hợp của anh, vì vợ anh là Phó Giám đốc chi nhánh ngân hàng mà anh muốn vay vốn, anh thuộc đối tượng bị hạn chế cấp tín dụng theo quy định pháp luật
[3]. Quy định này nhằm tránh tình trạng các cá nhân có chức vụ, quyền hạn trong ngân hàng lợi dụng vị trí của mình để trục lợi hoặc gây rủi ro cho ngân hàng thông qua các giao dịch tín dụng với người thân.Các trường hợp ngoại lệ
Quy định về hạn chế cấp tín dụng nêu trên không áp dụng đối với quỹ tín dụng nhân dân và trường hợp cấp tín dụng dưới hình thức phát hành thẻ tín dụng cho cá nhân
[3]. Tuy nhiên, trường hợp vay vốn để mở rộng sản xuất của anh không thuộc các ngoại lệ này.Vì vậy, việc ngân hàng từ chối cấp tín dụng cho doanh nghiệp của anh là đúng theo quy định của pháp luật nhằm đảm bảo sự khách quan và an toàn trong hoạt động ngân hàng. Anh có thể tìm kiếm các nguồn vốn từ các tổ chức tín dụng khác mà vợ anh không có mối quan hệ công việc trực tiếp.