Quy định về Danh bản trong tố tụng hình sự

Trả lời

Danh bản là gì và vai trò trong tố tụng hình sự

Danh bản là một loại bản ghi thông tin cá nhân được cơ quan có thẩm quyền lập và lưu giữ. Nó tóm tắt về lý lịch, nhân dạng, ảnh chụp ba tư thế và in dấu vân hai ngón tay trỏ của bị can. Việc thu thập và quản lý danh bản nằm trong khuôn khổ trình tự, thủ tục tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử được quy định trong Bộ luật Tố tụng hình sự ^[1]. Mục đích chính của danh bản là phục vụ công tác xác minh, nhận dạng và quản lý đối tượng trong quá trình tố tụng.

Mục đích sử dụng danh bản

Danh bản là một tài liệu quan trọng giúp các cơ quan tố tụng bảo đảm phát hiện chính xác và xử lý công minh, kịp thời mọi hành vi phạm tội ^[2]. Thông tin trong danh bản đóng vai trò then chốt trong việc xác định nhân thân của người bị tạm giữ, bị can, và theo dõi xuyên suốt quá trình điều tra, xét xử. Chẳng hạn, trong hồ sơ thi hành án tử hình, danh bản được liệt kê là một trong những tài liệu bắt buộc, bên cạnh chỉ bản và biên bản kiểm tra căn cước người bị thi hành án tử hình ^[4]. Điều này cho thấy tính chất pháp lý và tầm quan trọng của danh bản trong các giai đoạn tố tụng nghiêm ngặt nhất.

Quyền lợi của bị can và trách nhiệm của cơ quan nhà nước

Việc thu thập danh bản là một phần trong trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong đấu tranh phòng, chống tội phạm ^[3]. Các thông tin cá nhân trong danh bản được sử dụng theo quy định của pháp luật để phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án, không nhằm mục đích xâm phạm quyền riêng tư một cách tùy tiện. Mục tiêu của Bộ luật Tố tụng hình sự là bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, không làm oan người vô tội ^[2]. Do đó, việc sử dụng danh bản phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tạm giữ, bị can.