Quy định pháp luật về nước khoáng thiên nhiên và khai thác khoáng sản
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở huyện Lâm Hà, Lâm Đồng. Gia đình tôi có một mảnh đất có suối tự nhiên chảy qua, nước rất trong và mát. Nhiều người dân địa phương nói nước này uống rất tốt cho sức khỏe. Tôi đang tính đầu tư làm cơ sở đóng chai để bán ra thị trường nhưng không rõ nước suối nhà tôi có được gọi là 'nước khoáng' không và nếu là nước khoáng thì có cần phải làm thủ tục gì đặc biệt không ạ? Tôi chỉ là doanh nghiệp nhỏ thôi.”
Trả lời
1. Định nghĩa và phân loại nước khoáng thiên nhiên
Theo quy định hiện hành, nước khoáng được hiểu là nước thiên nhiên dưới đất, có nơi lộ trên mặt đất, có thành phần, tính chất và một số hợp chất có hoạt tính sinh học đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam hoặc tiêu chuẩn nước ngoài được phép áp dụng tại Việt Nam. Điều này có nghĩa là không phải bất kỳ nguồn nước suối tự nhiên nào cũng được coi là nước khoáng mà cần phải qua quá trình kiểm định, phân tích để xác định các yếu tố về thành phần, tính chất và hoạt tính sinh học theo các tiêu chuẩn cụ thể.
Đặc biệt, theo Luật Địa chất và khoáng sản 2024, nước khoáng thiên nhiên được xếp vào khoáng sản nhóm III
[3]. Việc phân loại này có ý nghĩa pháp lý rất quan trọng đối với hoạt động khai thác và kinh doanh của anh.2. Khai thác và kinh doanh nước khoáng thiên nhiên – Những yêu cầu pháp lý cơ bản
Vì nước khoáng thiên nhiên được xác định là khoáng sản, nên hoạt động khai thác nguồn nước này sẽ phải tuân thủ các quy định của pháp luật về khoáng sản. Điều này bao gồm việc anh N.V.H cần phải thực hiện các thủ tục để được cấp giấy phép khai thác khoáng sản (cụ thể là nước khoáng thiên nhiên) trước khi tiến hành các hoạt động thăm dò, khai thác và chế biến. Quá trình này thường khá phức tạp, đòi hỏi các bước khảo sát địa chất, đánh giá trữ lượng, lập báo cáo tác động môi trường và nhiều thủ tục hành chính khác.
Ngoài ra, nếu hoạt động khai thác và kinh doanh của anh có liên quan đến việc xây dựng các công trình hạ tầng phục vụ cho việc đóng chai, vận chuyển, có thể sẽ chịu sự điều chỉnh của các quy định về quản lý nhà nước đối với hoạt động đầu tư công
[2] nếu có liên quan đến nguồn vốn đầu tư công hoặc các dự án hạ tầng công cộng.3. Hỗ trợ cho doanh nghiệp nhỏ khi kinh doanh nước khoáng
Với tư cách là một doanh nghiệp nhỏ, anh N.V.H có thể được hưởng các chính sách hỗ trợ theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa
[1]. Các chính sách này thường bao gồm hỗ trợ về tiếp cận vốn, công nghệ, đào tạo, thông tin thị trường hoặc xúc tiến thương mại. Tuy nhiên, việc được hưởng các chính sách hỗ trợ này không miễn trừ nghĩa vụ của doanh nghiệp trong việc tuân thủ đầy đủ các quy định chuyên ngành về khai thác khoáng sản, bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm đối với sản phẩm nước khoáng.Để xác định chính xác nguồn nước suối tại gia đình có phải là nước khoáng hay không và để có lộ trình kinh doanh hợp pháp, anh N.V.H cần liên hệ với các cơ quan chuyên môn về tài nguyên và môi trường tại địa phương (Sở Tài nguyên và Môi trường) để được hướng dẫn cụ thể về quy trình kiểm định và xin cấp phép khai thác khoáng sản.