Quy định pháp luật về hoạt độ phóng xạ và công việc bức xạ
“Chị H. ở TP.HCM đang làm việc tại một cơ sở y tế sử dụng thiết bị X-quang. Gần đây, chị nghe nói về khái niệm **hoạt độ phóng xạ** và lo lắng không biết liệu công việc của mình có liên quan đến việc đánh giá hay kiểm soát đại lượng này không, cũng như liệu có quy định pháp luật nào điều chỉnh vấn đề này để đảm bảo an toàn cho người lao động và bệnh nhân hay không.”
Trả lời
Tổng quan về Hoạt độ phóng xạ và cơ sở pháp lý
Hoạt độ phóng xạ là đại lượng biểu thị số hạt nhân phân rã phóng xạ trong một đơn vị thời gian. Đây là một chỉ số quan trọng để đánh giá mức độ phóng xạ của một vật liệu hoặc nguồn phóng xạ. Các hoạt động liên quan đến phóng xạ, bao gồm cả việc sử dụng thiết bị X-quang trong y tế, đều nằm trong phạm vi điều chỉnh của pháp luật Việt Nam để đảm bảo an toàn. Mặc dù Luật Đầu tư sửa đổi 2020 chủ yếu quy định về hoạt động đầu tư kinh doanh nói chung
[1], nhưng cũng có những điều khoản liên quan đến lĩnh vực năng lượng nguyên tử, là nền tảng cho các quy định chuyên sâu hơn [2].Phạm vi điều chỉnh của pháp luật về năng lượng nguyên tử và an toàn bức xạ
Các hoạt động trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử và việc bảo đảm an toàn, an ninh trong các hoạt động đó là đối tượng được pháp luật quy định chặt chẽ
[2]. Điều này bao gồm không chỉ các hoạt động sản xuất, nghiên cứu mà còn cả việc ứng dụng năng lượng nguyên tử trong các lĩnh vực như y tế. Mục tiêu chính là bảo vệ sức khỏe con người và môi trường khỏi các tác động có hại của bức xạ.Công việc bức xạ và hoạt động đánh giá hoạt độ phóng xạ
Đối với trường hợp của chị H. và công việc sử dụng thiết bị X-quang, đây được xem là một loại công việc bức xạ. Nghị định số 142/2020/NĐ-CP đã quy định cụ thể về các công việc bức xạ, bao gồm việc sử dụng nguồn phóng xạ, sử dụng thiết bị bức xạ, vận hành thiết bị chiếu xạ
[3]. Đặc biệt, Nghị định này cũng đề cập đến các hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử, trong đó có việc đánh giá hoạt độ phóng xạ [3]. Điều này có nghĩa là có các quy định rõ ràng về việc kiểm tra, đo lường và quản lý mức độ phóng xạ để đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn.Đảm bảo an toàn trong môi trường làm việc y tế
Việc có các quy định về cấp phép tiến hành công việc bức xạ và các hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử, bao gồm cả đánh giá hoạt độ phóng xạ, nhằm mục đích đảm bảo rằng các cơ sở y tế như nơi chị H. làm việc phải tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt. Điều này giúp bảo vệ cả nhân viên y tế và bệnh nhân khỏi những rủi ro tiềm ẩn từ bức xạ. Các cơ sở này cần có giấy phép và tuân thủ các quy trình an toàn, bao gồm cả việc định kỳ kiểm tra và đánh giá hoạt độ phóng xạ của thiết bị và môi trường làm việc.