Quản lý lối đi tự mở qua đường sắt
“Gia đình tôi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM, có một lối đi nhỏ tự mở qua đường sắt để tiện ra đồng làm nông. Mấy hôm nay thấy có đoàn kiểm tra của ngành đường sắt xuống khảo sát, tôi lo không biết lối đi này có bị cấm không, hay có bị phạt gì không? Chúng tôi làm nông, đi đường vòng xa lắm.”
Trả lời
Lối đi tự mở và quy định pháp luật
Chào chị N.T.H, vấn đề về lối đi tự mở qua đường sắt mà gia đình chị đang gặp phải là một thực trạng phổ biến nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro và không phù hợp với quy định pháp luật. Theo định nghĩa, lối đi tự mở là đoạn đường bộ giao nhau với đường sắt do tổ chức, cá nhân tự xây dựng và khai thác khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Điều này có nghĩa là các lối đi này không được cấp phép và không nằm trong hệ thống giao thông đường sắt chính thức.
Các hoạt động liên quan đến xây dựng, đầu tư và quản lý hạ tầng đều chịu sự điều chỉnh của pháp luật nhằm đảm bảo trật tự và an toàn chung
[1], [2]. Việc tự ý mở lối đi qua đường sắt mà không có sự cho phép của cơ quan chức năng là hành vi vi phạm quy định về an toàn giao thông đường sắt.Nguy cơ và trách nhiệm
Các lối đi tự mở luôn tiềm ẩn nguy cơ rất cao về tai nạn giao thông đường sắt, gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng con người và tài sản, cũng như ảnh hưởng đến an toàn vận hành của hệ thống đường sắt. Chính vì vậy, Nhà nước có chính sách quản lý chặt chẽ và từng bước giảm, xóa bỏ các lối đi này.
Việc đoàn kiểm tra của ngành đường sắt xuống khảo sát là hoạt động thường xuyên nhằm rà soát, đánh giá mức độ nguy hiểm và lên phương án xử lý đối với các lối đi tự mở. Mục tiêu chính là đảm bảo an toàn giao thông đường sắt.
Quản lý và kinh phí xóa bỏ
Pháp luật đã có quy định cụ thể về việc quản lý, giảm và xóa bỏ các lối đi tự mở. Cụ thể, Điều 15 của Thông tư số 51/2008/NĐ-CP sửa đổi Thông tư số 38/2010/TT-BGTVT
[3] quy định rõ về kinh phí thực hiện việc này:* Kinh phí để quản lý, giảm, xóa bỏ đối với lối đi tự mở trên đường sắt quốc gia, đường sắt chuyên dùng do địa phương bố trí từ nguồn ngân sách của địa phương hoặc từ ngân sách trung ương phân bổ theo dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt. * Đối với đường sắt chuyên dùng hoặc các đường ngang do tổ chức, cá nhân sử dụng được xác định là vị trí nguy hiểm, chủ sở hữu đường sắt chuyên dùng, tổ chức, cá nhân sử dụng chịu trách nhiệm về kinh phí
[3]. * Nhà nước cũng khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân đầu tư kinh phí thực hiện thu hẹp, giảm, xóa bỏ các lối đi tự mở, các vị trí nguy hiểm đối với an toàn giao thông đường sắt [3].Điều này cho thấy việc xóa bỏ lối đi tự mở là một chủ trương được thực hiện bài bản, có nguồn kinh phí và trách nhiệm rõ ràng từ phía Nhà nước và các chủ thể liên quan.
Lời khuyên cho gia đình chị
Việc đoàn kiểm tra khảo sát có thể là bước đầu để đánh giá và đưa ra phương án xử lý đối với lối đi tự mở của gia đình chị. Rất có thể lối đi này sẽ bị cấm hoặc yêu cầu xóa bỏ trong tương lai để đảm bảo an toàn. Nếu tiếp tục sử dụng lối đi không phép này, gia đình chị có thể đối mặt với các biện pháp xử lý vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về giao thông đường sắt.
Để tránh rủi ro và tuân thủ pháp luật, chị nên chủ động liên hệ với chính quyền địa phương (Ủy ban nhân dân xã/phường) hoặc cơ quan quản lý đường sắt tại khu vực để tìm hiểu thông tin chính thức về kế hoạch xử lý các lối đi tự mở và các phương án hỗ trợ (nếu có) cho người dân bị ảnh hưởng. Mặc dù việc đi đường vòng có thể xa hơn và bất tiện, nhưng an toàn là yếu tố quan trọng nhất cần được ưu tiên hàng đầu.