Phụ lục II CITES và kiểm soát thương mại động thực vật hoang dã

Trả lời

1. Hiểu về Phụ lục II liên quan đến động thực vật hoang dã

Chị L.T.N thân mến, thuật ngữ Phụ lục II mà chị đề cập, trong bối cảnh liên quan đến động thực vật hoang dã, thường được hiểu là danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã hiện chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có thể sẽ bị tuyệt chủng nếu hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, tái xuất khẩu, nhập nội từ biển và quá cảnh mẫu vật những loài này khai thác từ tự nhiên vì mục đích thương mại không được kiểm soát. Đây là một phần quan trọng trong Công ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).

Cần lưu ý rằng, trong các văn bản pháp luật khác nhau, khái niệm "Phụ lục II" có thể mang ý nghĩa khác. Ví dụ, có Phụ lục II quy định danh mục hàng hóa nhập khẩu có xuất xứ từ CHDCND Lào không được hưởng ưu đãi thuế quan theo Nghị định số 124/2016/NĐ-CP ^[3]. Tuy nhiên, với bối cảnh kinh doanh của chị, chúng ta sẽ tập trung vào ý nghĩa liên quan đến bảo tồn động thực vật hoang dã.

2. Quy định kiểm soát thương mại đối với các loài trong Phụ lục II CITES

Đối với các loài nằm trong Phụ lục II CITES, hoạt động thương mại (xuất khẩu, nhập khẩu, tái xuất khẩu) các mẫu vật của chúng phải chịu sự kiểm soát chặt chẽ. Mặc dù các loài này chưa bị đe dọa trực tiếp, việc kiểm soát nhằm ngăn chặn nguy cơ chúng trở nên nguy cấp trong tương lai do khai thác quá mức vì mục đích thương mại. Điều này có nghĩa là, để thực hiện các giao dịch quốc tế liên quan đến mẫu vật của các loài thuộc Phụ lục II, chị sẽ cần có giấy phép xuất khẩu hoặc chứng chỉ tái xuất khẩu do cơ quan quản lý CITES của nước xuất khẩu cấp. Các hoạt động xuất nhập khẩu nói chung đều chịu sự kiểm soát của cơ quan hải quan ^[1], ^[2].

3. Áp dụng cho trường hợp kinh doanh của chị

Đối với các sản phẩm gỗ và vật phẩm trang trí từ gỗ quý hiếm mà chị L.T.N đang kinh doanh, điều quan trọng là phải xác định liệu loại gỗ cụ thể đó có nằm trong danh mục Phụ lục II CITES hay không. Nhiều loại gỗ quý hiếm trên thế giới đã được đưa vào danh sách này để bảo vệ. Nếu sản phẩm gỗ của chị thuộc danh mục này, chị sẽ phải tuân thủ các quy định về cấp phép khi nhập khẩu vào Việt Nam hoặc xuất khẩu đi các nước khác. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến việc hàng hóa bị tịch thu, phạt hành chính, hoặc thậm chí là truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ vi phạm.

Chị nên chủ động tìm hiểu danh mục các loài thuộc Phụ lục II CITES và đối chiếu với các loại gỗ mà chị đang kinh doanh. Nếu có bất kỳ nghi ngờ nào, hãy liên hệ với Cơ quan quản lý CITES Việt Nam (thường là Cục Kiểm lâm thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất về các thủ tục cần thiết.