Phân loại và quy định xử phạt đối với xe tương tự mô tô
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi vừa mua một chiếc xe ba bánh tự chế để chở hàng nhỏ lẻ giao cho khách. Xe này có động cơ 125cc, vận tốc tối đa khoảng 60km/h và nặng tầm 250kg. Mấy bữa nay đi giao hàng, tôi thấy công an hay dừng xe kiểm tra, tôi lo không biết xe của tôi có bị coi là 'xe tương tự mô tô' không và nếu có thì có bị phạt gì không vì tôi chưa có bằng lái A2. Xin luật sư tư vấn giúp.”
Trả lời
1. Xác định xe của anh Hùng có phải là "xe tương tự mô tô" theo quy định pháp luật
Theo định nghĩa được quy định trong Nghị định số 34/2010/NĐ-CP, "xe tương tự mô tô" là phương tiện giao thông đường bộ chạy bằng động cơ, có hai hoặc ba bánh, có dung tích làm việc từ 50 cm3 trở lên, có vận tốc thiết kế lớn nhất lớn hơn 50 km/h, có khối lượng bản thân tối đa là 400 kg.
Đối chiếu với thông tin anh cung cấp về chiếc xe ba bánh tự chế của mình: * Có ba bánh: Phù hợp với định nghĩa. * Động cơ 125cc: Lớn hơn 50 cm3. * Vận tốc tối đa khoảng 60km/h: Lớn hơn 50 km/h. * Nặng tầm 250kg: Nhỏ hơn 400 kg.
Như vậy, dựa trên các tiêu chí này, chiếc xe ba bánh của anh N.V.H hoàn toàn thuộc nhóm "xe tương tự mô tô" theo quy định tại Nghị định số 34/2010/NĐ-CP.
2. Phạm vi và đối tượng áp dụng quy định xử phạt
Nghị định số 34/2010/NĐ-CP có phạm vi điều chỉnh quy định về hành vi vi phạm, hình thức và mức xử phạt, thẩm quyền và thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Các hành vi vi phạm quy định về phương tiện tham gia giao thông đường bộ và người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ đều thuộc phạm vi này
[1].Đối tượng áp dụng của Nghị định này là các cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên lãnh thổ Việt Nam
[2]. Do đó, anh N.V.H, với tư cách là người điều khiển phương tiện, sẽ là đối tượng chịu sự điều chỉnh của các quy định xử phạt nếu có hành vi vi phạm.Việc điều khiển xe tương tự mô tô mà không có giấy phép lái xe phù hợp (ví dụ: giấy phép lái xe hạng A1 cho xe mô tô có dung tích xi lanh từ 50 cm3 đến dưới 175 cm3, hoặc hạng A2 cho xe mô tô có dung tích xi lanh từ 175 cm3 trở lên, hoặc các hạng khác tùy theo quy định cụ thể về xe ba bánh tại thời điểm và loại xe) là một hành vi vi phạm quy định về người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ.
3. Các hình thức xử phạt có thể áp dụng
Đối với mỗi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ được quy định tại Nghị định này, cá nhân vi phạm phải chịu một trong các hình thức xử phạt chính là cảnh cáo hoặc phạt tiền
[3].Trong trường hợp của anh Hùng, việc điều khiển xe tương tự mô tô (với dung tích 125cc) mà không có giấy phép lái xe phù hợp sẽ bị xử phạt theo quy định hiện hành về lỗi điều khiển xe mô tô có dung tích xi lanh từ 50 cm3 đến dưới 175 cm3 mà không có giấy phép lái xe. Ngoài ra, việc sử dụng xe tự chế, không đăng ký, không đảm bảo an toàn kỹ thuật cũng có thể dẫn đến các mức phạt bổ sung. Mức tiền phạt cụ thể sẽ tùy thuộc vào hành vi vi phạm và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ theo quy định của pháp luật.