Phân loại Nhà đầu tư trong nước và giải quyết tranh chấp

Trả lời

Chào chị Mai, vấn đề chị quan tâm về việc xác định nhà đầu tư trong nước khi có yếu tố nước ngoài là rất quan trọng, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến các quy định pháp luật áp dụng cho hoạt động đầu tư và giải quyết tranh chấp sau này.

Định nghĩa Nhà đầu tư trong nước và trường hợp của chị Mai

Theo pháp luật Việt Nam, nhà đầu tư trong nước được định nghĩa là cá nhân có quốc tịch Việt Nam hoặc tổ chức kinh tế không có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cổ đông. Trong trường hợp của chị, bạn chị là người có hai quốc tịch (Việt Nam và Mỹ). Đối với cá nhân, việc có quốc tịch Việt Nam là đủ điều kiện để được coi là nhà đầu tư trong nước. Tuy nhiên, khi thành lập một tổ chức kinh tế (công ty), việc xác định công ty đó là nhà đầu tư trong nước hay có yếu tố nước ngoài sẽ phức tạp hơn một chút.

Nếu bạn của chị góp vốn vào công ty với tư cách là cá nhân mang quốc tịch Việt Nam, thì về mặt cá nhân, bạn chị là nhà đầu tư trong nước. Tuy nhiên, nếu bạn chị góp vốn với tư cách là nhà đầu tư nước ngoài (dựa trên quốc tịch Mỹ hoặc nếu pháp luật yêu cầu phải lựa chọn một quốc tịch khi đầu tư), hoặc nếu công ty có bất kỳ thành viên/cổ đông nào khác là nhà đầu tư nước ngoài, thì công ty đó sẽ không còn được coi là tổ chức kinh tế không có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cổ đông nữa. Khi đó, công ty của chị có thể sẽ được xem là một tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, và sẽ phải tuân thủ các quy định pháp luật khác biệt so với một doanh nghiệp thuần túy trong nước.

Ảnh hưởng đến thủ tục đầu tư và hoạt động kinh doanh

Việc xác định công ty là nhà đầu tư trong nước hay có yếu tố nước ngoài sẽ có những ảnh hưởng đáng kể đến các thủ tục đăng ký đầu tư, điều kiện kinh doanh, và các ưu đãi đầu tư (nếu có). Các ngành nghề kinh doanh có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài có thể khác biệt so với nhà đầu tư trong nước. Ví dụ, một số lĩnh vực có thể hạn chế tỷ lệ sở hữu vốn của nhà đầu tư nước ngoài hoặc yêu cầu các giấy phép con đặc thù.

Pháp luật Việt Nam có những quy định riêng biệt cho từng lĩnh vực hoạt động, nhằm đảm bảo quản lý hiệu quả. Chẳng hạn, các quy định về giao thông đường thủy nội địa có phạm vi điều chỉnh riêng biệt ^[1], hay các quy định về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp cũng có phạm vi áp dụng cụ thể ^[2]. Tương tự, hoạt động đầu tư cũng có những quy định riêng tùy thuộc vào đối tượng nhà đầu tư.

Quy định về giải quyết tranh chấp

Một trong những khác biệt quan trọng nhất khi phân loại nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư có yếu tố nước ngoài là cơ chế giải quyết tranh chấp.

Theo quy định, tranh chấp giữa các nhà đầu tư trong nước, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài hoặc giữa nhà đầu tư trong nước, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài với cơ quan nhà nước có thẩm quyền liên quan đến hoạt động đầu tư kinh doanh trên lãnh thổ Việt Nam sẽ được giải quyết thông qua Trọng tài Việt Nam hoặc Tòa án Việt Nam ^[3].

Tuy nhiên, nếu công ty của chị được xác định là có ít nhất một bên là nhà đầu tư nước ngoài (ví dụ, nếu bạn chị được coi là nhà đầu tư nước ngoài khi góp vốn), thì tranh chấp có thể được giải quyết thông qua nhiều cơ quan, tổ chức khác nhau như Tòa án Việt Nam, Trọng tài Việt Nam, Trọng tài nước ngoài, Trọng tài quốc tế hoặc Trọng tài do các bên thỏa thuận thành lập ^[3]. Điều này mang lại nhiều lựa chọn hơn nhưng cũng có thể làm phức tạp quá trình giải quyết tranh chấp.

Để xác định chính xác công ty của chị sẽ được phân loại như thế nào và các quy định pháp luật cụ thể áp dụng, chị nên tham khảo ý kiến của luật sư chuyên về đầu tư để có hướng dẫn chi tiết nhất, đặc biệt là khi bạn chị có hai quốc tịch.