Phân biệt đối xử trong lao động
“Chào luật sư, tôi là một chuyên viên nhân sự ở Quận Cầu Giấy, Hà Nội. Tôi vừa kết hôn được vài tháng và đang rất mong muốn được thăng tiến trong công việc. Tuy nhiên, trong buổi phỏng vấn cho vị trí quản lý tuần trước, sếp tôi có hỏi khá nhiều về kế hoạch gia đình và sau đó thông báo tôi không được chọn, dù tôi tự tin mình có đủ năng lực. Liệu đây có phải là hành vi phân biệt đối xử trong lao động không và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Trả lời
Khái niệm về phân biệt đối xử trong lao động
Chào chị H.T.L, vấn đề chị đang gặp phải liên quan đến một khía cạnh quan trọng trong quan hệ lao động là phân biệt đối xử trong lao động. Theo định nghĩa, đây là hành vi phân biệt, loại trừ hoặc ưu tiên dựa trên nhiều yếu tố như chủng tộc, màu da, nguồn gốc quốc gia hoặc nguồn gốc xã hội, dân tộc, giới tính, độ tuổi, tình trạng thai sản, tình trạng hôn nhân, tôn giáo, tín ngưỡng, chính kiến, khuyết tật, trách nhiệm gia đình hoặc trên cơ sở tình trạng nhiễm HIV hoặc vì lý do thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn, tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp có tác động làm ảnh hưởng đến bình đẳng về cơ hội việc làm hoặc nghề nghiệp. Định nghĩa này được quy định trong các văn bản pháp luật liên quan đến lao động
[1].Trường hợp của bạn có phải là phân biệt đối xử?
Với những gì chị mô tả, việc sếp chị hỏi nhiều về kế hoạch gia đình ngay sau khi chị kết hôn và sau đó chị không được chọn cho vị trí quản lý, dù chị tự tin về năng lực, có thể là một dấu hiệu của hành vi phân biệt đối xử dựa trên tình trạng hôn nhân hoặc tình trạng thai sản (tiềm năng). Hành vi này trực tiếp ảnh hưởng đến bình đẳng về cơ hội việc làm và nghề nghiệp của chị. Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm các hành vi này. Cụ thể, Bộ luật Lao động 2019 quy định rõ tại Điều 8 rằng "Phân biệt đối xử trong lao động" là một trong các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực lao động
[3]. Mặc dù các văn bản như Nghị quyết số (1992) về phê chuẩn thành viên Chính phủ [1] hay các quy định về hải quan [2] không trực tiếp điều chỉnh vấn đề này, nhưng nguyên tắc về quyền và nghĩa vụ của công dân, trong đó có quyền được đối xử công bằng, luôn được bảo vệ.Quyền và hành động pháp lý
Nếu chị có đủ bằng chứng (ví dụ: email, tin nhắn, ghi âm cuộc nói chuyện nếu hợp pháp, lời khai của nhân chứng) cho thấy quyết định không thăng chức cho chị có liên quan trực tiếp đến tình trạng hôn nhân hoặc khả năng mang thai của chị, chị hoàn toàn có quyền thực hiện các bước để bảo vệ quyền lợi của mình. Chị có thể:
Việc bảo vệ quyền lợi của người lao động trước hành vi phân biệt đối xử là rất quan trọng để đảm bảo môi trường làm việc công bằng và bình đẳng.