Nút giao khác mức trong quy định pháp luật về đường sắt
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng ở huyện Long Thành, Đồng Nai. Nhà máy tôi có một đường sắt chuyên dùng để vận chuyển hàng hóa ra cảng. Gần đây, có dự án mở rộng đường sắt quốc gia đi qua khu vực này, và bên dự án yêu cầu nhà máy tôi phải đầu tư xây dựng **nút giao khác mức** giữa đường sắt chuyên dùng của nhà máy và đường sắt quốc gia. Tôi không rõ quy định pháp luật về việc này như thế nào, trách nhiệm của các bên ra sao và chi phí ai chịu. Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Trả lời
Về trường hợp nhà máy của anh đang gặp phải liên quan đến việc xây dựng nút giao khác mức giữa đường sắt chuyên dùng và đường sắt quốc gia, pháp luật hiện hành đã có quy định cụ thể về trách nhiệm của các bên.
Trách nhiệm đầu tư và xây dựng nút giao khác mức
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 10 Nghị định số 65/2018/NĐ-CP, chủ sở hữu đường sắt chuyên dùng có trách nhiệm chính trong việc đầu tư, xây dựng và bảo trì nút giao khác mức giữa đường sắt chuyên dùng của mình với đường sắt quốc gia
[3]. Điều này có nghĩa là nhà máy của anh, với tư cách là chủ sở hữu đường sắt chuyên dùng, sẽ phải chịu trách nhiệm chính về chi phí và việc triển khai xây dựng nút giao này.Xử lý khi chưa xây dựng được nút giao khác mức
Trong trường hợp chưa xây dựng được nút giao khác mức theo quy định tại Khoản 1 Điều 10 Nghị định số 65/2018/NĐ-CP, pháp luật cũng đã phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan để đảm bảo an toàn giao thông đường sắt
[3]:* Bộ Giao thông vận tải có trách nhiệm tổ chức cải tạo, nâng cấp, bảo trì phần công trình đường sắt quốc gia giao nhau với đường sắt chuyên dùng
[3]. * Doanh nghiệp kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia có trách nhiệm bảo trì phần công trình đường sắt quốc gia tại điểm giao cắt, đồng thời chủ trì phối hợp với chủ sở hữu đường sắt chuyên dùng để tổ chức phòng vệ và thống nhất các biện pháp đảm bảo an toàn chạy tàu. Đơn vị này cũng sẽ chủ trì điều hành giao thông vận tải đường sắt qua điểm giao cắt [3]. * Chủ sở hữu đường sắt chuyên dùng (như nhà máy của anh) có trách nhiệm cải tạo, nâng cấp, bảo trì phần công trình đường sắt chuyên dùng tại điểm giao cắt. Đồng thời, anh phải phối hợp và chịu sự điều hành giao thông vận tải đường sắt của doanh nghiệp kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia đối với các đoàn tàu chạy qua vị trí này [3].Khung pháp lý chung về kết cấu hạ tầng đường sắt
Việc quy định trách nhiệm về nút giao khác mức nằm trong khuôn khổ quản lý nhà nước về hoạt động đường sắt. Các hoạt động liên quan đến quy hoạch, đầu tư, xây dựng, bảo vệ, quản lý, bảo trì và phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt đều được điều chỉnh bởi các quy định pháp luật chuyên ngành
[1]. Ngoài ra, nếu dự án xây dựng nút giao khác mức có sử dụng vốn từ ngân sách nhà nước hoặc các nguồn vốn công khác, việc quản lý và sử dụng nguồn vốn này sẽ tuân thủ các quy định về đầu tư công [2].Như vậy, anh N.V.H cần chủ động nghiên cứu kỹ các quy định tại Nghị định số 65/2018/NĐ-CP để nắm rõ quyền và nghĩa vụ của mình, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị liên quan để đảm bảo việc xây dựng và vận hành nút giao khác mức diễn ra an toàn và đúng pháp luật.