Nguyên tắc chống khóa công nghệ trong phát triển đô thị thông minh
“Tôi là ông N.V.H, giám đốc một công ty phần mềm nhỏ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Công ty tôi đang rất muốn tham gia vào các dự án phát triển đô thị thông minh của thành phố nhưng tôi lo ngại các yêu cầu kỹ thuật sẽ bị ràng buộc vào một vài nhà cung cấp lớn, khiến các doanh nghiệp nhỏ như chúng tôi khó cạnh tranh hoặc bị phụ thuộc. Liệu có quy định nào để đảm bảo tính mở và chống 'khóa công nghệ' trong các dự án này không?”
Trả lời
Chống khóa công nghệ là một nguyên tắc quan trọng nhằm đảm bảo sự cạnh tranh lành mạnh và hiệu quả đầu tư lâu dài trong các dự án công nghệ thông tin, đặc biệt là trong bối cảnh phát triển đô thị thông minh. Mặc dù Nghị định số 269/2025/NĐ-CP không trực tiếp sử dụng thuật ngữ 'chống khóa công nghệ', nhưng tinh thần và các quy định của văn bản này đã tạo nền tảng vững chắc cho việc thực hiện nguyên tắc đó.
Đảm bảo tính pháp lý và định hướng quốc gia
Việc phát triển đô thị thông minh phải tuân thủ quy định pháp luật và phù hợp với định hướng quốc gia, các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, các ngành và vùng
[3]. Nghị định này quy định về các vấn đề như "khả năng tương tác và an toàn, an ninh thông tin đô thị thông minh" [1]. Điều này ngụ ý rằng các giải pháp công nghệ cần có khả năng tích hợp, kết nối với nhiều hệ thống khác nhau và không tạo ra các rào cản kỹ thuật độc quyền, qua đó gián tiếp thúc đẩy nguyên tắc chống khóa công nghệ.Thúc đẩy sự tham gia đa dạng và tính mở
Nghị định số 269/2025/NĐ-CP đặc biệt nhấn mạnh việc "tổ chức Hội đồng điều phối phát triển đô thị thông minh cấp tỉnh song song với thiết lập, vận hành cơ chế vận động, đối thoại, hợp tác, thu hút và tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, phát triển đô thị thông minh"
[2]. Quy định này khuyến khích sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, bao gồm cả các công ty phần mềm nhỏ như của ông, và ngăn chặn việc ưu tiên một nhà cung cấp duy nhất. Khi có nhiều nhà cung cấp tham gia, tính cạnh tranh sẽ tăng lên, giảm thiểu rủi ro bị khóa vào công nghệ của một bên.Người dân làm trung tâm và tối ưu hóa dịch vụ
Một yêu cầu cốt lõi khác là "Phát triển đô thị thông minh phải lấy người dân làm trung tâm" và hướng tới "cải thiện chất lượng sống, tối ưu hóa các dịch vụ, tiện ích phục vụ người dân"
[3]. Để đạt được mục tiêu này, các hệ thống công nghệ cần linh hoạt, dễ dàng nâng cấp và thay thế khi cần, tránh phụ thuộc vào một công nghệ lỗi thời hoặc độc quyền gây cản trở sự đổi mới và cải thiện dịch vụ. Điều này cũng đồng nghĩa với việc các tiêu chuẩn, quy chuẩn công nghệ cần đảm bảo tính minh bạch và khả năng tương thích để các giải pháp khác nhau có thể cùng tồn tại và phát triển.