Người mua doanh nghiệp hoặc bộ phận doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là giám đốc một công ty phần mềm ở TP.HCM, năm nay 38 tuổi. Tôi đang có ý định mua lại một bộ phận của một doanh nghiệp nhà nước nhưng không rõ công ty của tôi có đủ điều kiện để mua hay không. Tôi cũng băn khoăn về quy trình và các đối tượng có thể được ưu tiên mua trong trường hợp này. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Trả lời
Việc mua doanh nghiệp hoặc bộ phận doanh nghiệp từ các đơn vị nhà nước là một quá trình được quy định cụ thể trong pháp luật. Theo Nghị định số 128/2014/NĐ-CP, phạm vi điều chỉnh bao gồm việc bán, giao và chuyển giao doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, công ty thành viên, cũng như bán đơn vị hạch toán phụ thuộc của các công ty này
[1]. Điều này cho thấy việc mua lại bộ phận doanh nghiệp mà chị quan tâm nằm trong phạm vi điều chỉnh của Nghị định này.Đối tượng và điều kiện mua
Đối với câu hỏi về việc công ty chị có đủ điều kiện mua hay không, Nghị định 128/2014/NĐ-CP quy định rõ các đối tượng có quyền mua doanh nghiệp. Cụ thể, các doanh nghiệp (kể cả các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam) đều có quyền mua. Tuy nhiên, có một số ngoại lệ như tổ chức tài chính thực hiện tư vấn định giá, đấu giá bán doanh nghiệp và công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu sẽ không được tham gia mua
[3].Ngoài ra, Nghị định cũng chỉ ra rằng việc bán các đơn vị hạch toán phụ thuộc của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, công ty thành viên thuộc diện bán bộ phận doanh nghiệp phải dựa trên kế hoạch đã được phê duyệt
[2]. Điều này có nghĩa là bộ phận doanh nghiệp chị muốn mua phải nằm trong danh mục được phép bán.Nguyên tắc và thứ tự ưu tiên trong giao dịch
Khi tham gia vào quá trình mua bán, cần lưu ý các nguyên tắc bán, giao, chuyển giao doanh nghiệp. Một nguyên tắc quan trọng là người mua không được bán lại doanh nghiệp trong thời gian quy định của hợp đồng. Giá trị của doanh nghiệp khi bán được tính theo giá thực tế trên thị trường
[4].Thứ tự ưu tiên trong lựa chọn phương thức bán cũng là một yếu tố chị cần nắm. Ưu tiên hàng đầu là bán đấu giá có kế thừa công nợ, tiếp theo là bán đấu giá không kế thừa công nợ. Sau đó mới đến các hình thức bán thỏa thuận trực tiếp. Nghị định đặc biệt nhấn mạnh việc ưu tiên bán cho tập thể người lao động trong doanh nghiệp nếu họ có đủ khả năng mua
[4]. Do đó, công ty chị có thể cần cạnh tranh với tập thể người lao động hiện hữu nếu họ cũng có nguyện vọng mua.