domainDoanh nghiệp
Ngân hàng thương mại Nhà nước: Khái niệm và hình thức pháp lý
visibility0 lượt xemgavel3 trích dẫn pháp lýupdate10/5/2026verifiedĐã kiểm tra hiệu lực
helpCâu hỏi
personAnh Hùng· TP.HCM· Chủ cửa hàng vật liệu xây dựng
“Tôi là anh Hùng, chủ một cửa hàng vật liệu xây dựng ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây tôi đang tìm hiểu các gói vay ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và thấy nhiều ngân hàng được gọi là 'ngân hàng thương mại Nhà nước'. Tôi thắc mắc không biết chính xác ngân hàng này là gì, có gì khác biệt so với các ngân hàng khác và liệu có phải tất cả đều thuộc sở hữu 100% của Nhà nước không?”
task_altTrả lời
Trả lời
Chào anh Hùng, về thắc mắc của anh liên quan đến Ngân hàng thương mại Nhà nước, chúng tôi xin tư vấn như sau để anh có cái nhìn rõ hơn về loại hình ngân hàng này và những điểm khác biệt của chúng.Khái niệm Ngân hàng thương mại Nhà nước
Theo quy định pháp luật hiện hành, cụ thể là Nghị định số 59/2009/NĐ-CP, Ngân hàng thương mại Nhà nước được định nghĩa là ngân hàng thương mại trong đó Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ. Điều này có nghĩa là không phải tất cả các ngân hàng thương mại Nhà nước đều thuộc sở hữu 100% vốn của Nhà nước. Khái niệm này bao gồm hai dạng chính [2]: * Ngân hàng thương mại do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ. * Ngân hàng thương mại cổ phần do Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ.Các quy định về tổ chức và hoạt động của loại hình ngân hàng này được điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật chuyên ngành, trong đó có Nghị định số 59/2009/NĐ-CP
[1].Hình thức pháp lý hiện hành
Để làm rõ hơn về cấu trúc sở hữu mà anh Hùng quan tâm, theo Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi 2025, hình thức pháp lý của Ngân hàng thương mại nhà nước đã được quy định cụ thể. Cụ thể, Ngân hàng thương mại nhà nước được thành lập và tổ chức dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ [3].Điều này cho thấy, mặc dù khái niệm ban đầu (theo Nghị định 59/2009) có thể bao gồm cả ngân hàng cổ phần có vốn Nhà nước trên 50%, nhưng về mặt hình thức pháp lý chuyên biệt dành cho "Ngân hàng thương mại nhà nước" hiện nay thường ám chỉ các ngân hàng mà Nhà nước sở hữu toàn bộ 100% vốn điều lệ.
Điểm khác biệt cơ bản
Sự khác biệt chính của Ngân hàng thương mại Nhà nước so với các ngân hàng thương mại cổ phần thông thường nằm ở vai trò và mức độ ảnh hưởng của Nhà nước. Với tỷ lệ sở hữu vốn chi phối hoặc toàn bộ, các ngân hàng này thường có vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô, hỗ trợ các ngành kinh tế trọng điểm hoặc tham gia vào các dự án quốc gia. Điều này có thể dẫn đến một số đặc điểm như: * Tính ổn định cao: Do có sự hậu thuẫn của Nhà nước. * Thực hiện các nhiệm vụ chính trị - xã hội: Ngoài mục tiêu kinh doanh, các ngân hàng này còn có thể được giao thực hiện các chương trình, chính sách ưu đãi của Chính phủ (như các gói vay ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ mà anh Hùng đang tìm hiểu). * Quy trình quản lý, giám sát chặt chẽ: Chịu sự quản lý, giám sát sâu rộng hơn từ các cơ quan Nhà nước.smart_toy
Biên soạn bởi
Ban Pháp lý Trí tuệ Nhân tạo — Nền tảng Tư Vấn Nhanh
gavelChú thích pháp lý
[1]
Phạm vi điều chỉnh · Nghị định số 59/2009/NĐ-CP Về tổ chức và hoạt động của ngân hàng thương mại chính phủ
✅ Hiệu lựcSố hiệu: 59/2009/NĐ-CP
Nội dung điều luật
Điều 1. Phạm vi điều chỉnh
Nghị định này quy định về tổ chức và hoạt động của các ngân hàng thương mại được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (sau đây gọi tắt là Ngân hàng Nhà nước) cấp Giấy phép thành lập và hoạt động.
[2]
Đối tượng áp dụng · Nghị định số 59/2009/NĐ-CP Về tổ chức và hoạt động của ngân hàng thương mại chính phủ
✅ Hiệu lựcSố hiệu: 59/2009/NĐ-CP
Nội dung điều luật
Điều 2. Đối tượng áp dụng
1. Các ngân hàng thương mại bao gồm:
a) Ngân hàng thương mại Nhà nước;
b) Ngân hàng thương mại cổ phần;
c) Ngân hàng thương mại liên doanh;
d) Ngân hàng thương mại 100% vốn nước ngoài.
(sau đây gọi chung là ngân hàng).
2. Tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc tổ chức và hoạt động của ngân hàng.
[3]
Hình thức pháp lý của tổ chức tín dụng · Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi 2025 (VBHN)
✅ Hiệu lựcSố hiệu: 158/VBHN-VPQH
Nội dung điều luật
Điều 6. Hình thức pháp lý của tổ chức tín dụng
1. Ngân hàng thương mại trong nước được thành lập, tổ chức dưới hình thức công ty cổ phần, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này và trường hợp thực hiện phương án chuyển giao bắt buộc được phê duyệt.
2. Ngân hàng thương mại nhà nước được thành lập, tổ chức dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.
3. Tổ chức tín dụng phi ngân hàng trong nước được thành lập, tổ chức dưới hình thức công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn.
4. Tổ chức tín dụng liên doanh, tổ chức tín dụng 100% vốn nước ngoài được thành lập, tổ chức dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn.
5. Ngân hàng hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân được thành lập, tổ chức dưới hình thức hợp tác xã.
6. Tổ chức tài chính vi mô được thành lập, tổ chức dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn.