Miễn áp dụng biện pháp hành chính với người mất năng lực
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M ở quận Gò Vấp, TP.HCM. Em trai tôi, 32 tuổi, bị bệnh tâm thần phân liệt nhiều năm nay. Gần đây, em ấy lại gây rối trật tự công cộng ở khu phố, bị công an lập biên bản. Tôi rất lo lắng không biết liệu em tôi có bị đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc không, vì em ấy không thể kiểm soát hành vi của mình.”
Trả lời
Khái niệm về người không có năng lực trách nhiệm hành chính
Theo quy định pháp luật, người không có năng lực trách nhiệm hành chính là người thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình. Điều này có nghĩa là tại thời điểm thực hiện hành vi, người đó không thể nhận thức được hành vi của mình là sai trái hoặc không thể kiểm soát được hành vi đó. Các văn bản pháp luật thường quy định rõ phạm vi điều chỉnh của mình
[1][2], và trong trường hợp này, việc xác định năng lực trách nhiệm là rất quan trọng.Miễn áp dụng biện pháp hành chính bắt buộc
Đối với trường hợp của em trai chị, nếu em ấy được xác định là người không có năng lực trách nhiệm hành chính do bệnh tâm thần phân liệt, thì em ấy sẽ không bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc. Cụ thể, khoản 2 Điều 94 của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sửa đổi 2020 (VBHN) quy định rõ: "Không áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc đối với các trường hợp sau đây: a) Người không có năng lực trách nhiệm hành chính"
[3].Điều này nhằm đảm bảo quyền lợi cho những người không thể chịu trách nhiệm về hành vi của mình do tình trạng sức khỏe tâm thần, không thể nhận thức được hành vi vi phạm hành chính.
Các bước cần thực hiện để bảo vệ quyền lợi
Để bảo vệ quyền lợi cho em trai mình, chị cần chuẩn bị các hồ sơ y tế chứng minh tình trạng bệnh tâm thần phân liệt của em trai, đặc biệt là các giấy tờ xác nhận về việc bệnh này làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi tại thời điểm xảy ra vụ việc. Chị nên cung cấp các giấy tờ này cho cơ quan công an hoặc cơ quan có thẩm quyền đang thụ lý vụ việc của em trai chị. Việc có chứng cứ y tế rõ ràng là căn cứ quan trọng để cơ quan chức năng xem xét và quyết định không áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc.