Mất cân bằng giới tính khi sinh và Quy định pháp luật về công tác dân số
“Chào luật sư, tôi là Chị N.T.H, sống ở huyện Sóc Sơn, Hà Nội. Vợ chồng tôi mới sinh bé đầu lòng là bé gái, nhưng bên nội thì cứ muốn phải có con trai để nối dõi. Tôi lo lắng quá, không biết việc mình cố gắng sinh con trai có ảnh hưởng gì đến xã hội không, và pháp luật có những quy định gì để điều chỉnh vấn đề này không ạ?”
Trả lời
Hiểu về Mất cân bằng giới tính khi sinh và hệ lụy xã hội
Mất cân bằng giới tính khi sinh là tình trạng tỷ số giới tính khi sinh nằm ngoài khoảng cân bằng tự nhiên, tức là khi số bé trai chào đời vượt trội đáng kể so với bé gái. Tình trạng này thường bắt nguồn từ tâm lý ưa thích con trai còn phổ biến ở một bộ phận xã hội, dẫn đến những hành vi lựa chọn giới tính thai nhi. Về lâu dài, mất cân bằng giới tính khi sinh sẽ tạo ra những hệ lụy nghiêm trọng cho cấu trúc dân số và xã hội. Nó có thể gây thiếu hụt phụ nữ ở độ tuổi kết hôn, làm tăng áp lực cho nam giới trong việc tìm kiếm bạn đời, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ gia tăng các tệ nạn xã hội và ảnh hưởng đến bình đẳng giới
[1].Khung pháp lý về công tác dân số
Pháp luật Việt Nam đã có những quy định nhằm điều chỉnh và thúc đẩy công tác dân số, trong đó bao gồm các biện pháp để giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh. Các quy định này tập trung vào việc truyền thông, vận động, và giáo dục về dân số, hướng tới việc duy trì một mức sinh thay thế phù hợp, thích ứng với tình hình già hóa dân số và nâng cao tổng thể chất lượng dân số. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo cơ cấu dân số bền vững và hài hòa, cũng như điều kiện cần thiết để thực hiện hiệu quả công tác dân số
[1]. Các quy định này áp dụng cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thực hiện các chính sách về dân số [2].Nguyên tắc thực hiện công tác dân số
Việc triển khai công tác dân số phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mọi chủ thể, từ cơ quan, tổ chức đến cá nhân. Điều này không chỉ được gắn kết với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội mà còn để gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, hướng tới sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Mỗi cá nhân, cặp vợ chồng và gia đình được khuyến khích có sự chủ động, tự nguyện và bình đẳng trong việc tham gia thực hiện công tác dân số. Đồng thời, pháp luật cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc cân bằng, hài hòa giữa quyền và nghĩa vụ của công dân, của doanh nghiệp, cùng với trách nhiệm của Nhà nước. Các yếu tố về dân số cần được tích hợp vào quá trình xây dựng và thực thi các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và dự án phát triển kinh tế - xã hội ở mọi cấp độ
[3]. Do đó, việc sinh con theo ý muốn cần được cân nhắc trong bối cảnh chung của xã hội và các quy định pháp luật nhằm hướng tới một tương lai dân số cân bằng và phát triển bền vững.