Kinh doanh bảo hiểm và hoạt động đại lý bảo hiểm
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty du lịch nhỏ ở quận 1, TP.HCM. Hiện tại, ngoài việc bán tour, tôi còn liên kết với một công ty bảo hiểm để bán thêm các gói bảo hiểm du lịch cho khách. Khách hàng của tôi sẽ đóng phí bảo hiểm cho tôi, rồi tôi chuyển lại cho công ty bảo hiểm và nhận hoa hồng. Tôi muốn hỏi liệu hoạt động này của tôi có được coi là **kinh doanh bảo hiểm** theo quy định pháp luật không, và tôi có cần phải có giấy phép đặc biệt gì không?”
Trả lời
1. Phân biệt Kinh doanh bảo hiểm và Đại lý bảo hiểm
Theo quy định pháp luật, kinh doanh bảo hiểm được định nghĩa là hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm nhằm mục đích sinh lợi. Trong hoạt động này, doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro của người được bảo hiểm, trên cơ sở bên mua bảo hiểm đóng phí bảo hiểm để doanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho người được bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm. Điều này có nghĩa là, để được coi là kinh doanh bảo hiểm, đơn vị thực hiện hoạt động phải là một doanh nghiệp bảo hiểm có chức năng chấp nhận rủi ro và chi trả bồi thường.
Hoạt động của công ty chị, tức là bán các gói bảo hiểm du lịch cho khách hàng và nhận hoa hồng từ công ty bảo hiểm, được gọi là hoạt động đại lý bảo hiểm. Đại lý bảo hiểm là tổ chức, cá nhân được doanh nghiệp bảo hiểm ủy quyền trên cơ sở hợp đồng đại lý bảo hiểm để thực hiện một phần hoặc toàn bộ các hoạt động chào bán, thu xếp giao kết hợp đồng bảo hiểm, thu phí bảo hiểm, thu thập hồ sơ yêu cầu bồi thường/trả tiền bảo hiểm. Chị không phải là người chấp nhận rủi ro hay chi trả bồi thường, mà chỉ là người trung gian giữa khách hàng và doanh nghiệp bảo hiểm.
2. Yêu cầu pháp lý đối với hoạt động đại lý bảo hiểm
Với vai trò là đại lý bảo hiểm, công ty chị không trực tiếp kinh doanh bảo hiểm theo định nghĩa trên. Tuy nhiên, hoạt động đại lý bảo hiểm vẫn chịu sự điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành về kinh doanh bảo hiểm. Mặc dù các quy định pháp luật có thể có phạm vi điều chỉnh khác nhau tùy theo từng lĩnh vực cụ thể, ví dụ như quản lý rừng
[1], quản lý tài sản công [2] hay quy hoạch điện lực [3], nhưng nguyên tắc chung là mọi hoạt động kinh doanh đều phải tuân thủ các quy định liên quan.Đối với hoạt động đại lý bảo hiểm, công ty chị cần đảm bảo các điều kiện sau:
* Hợp đồng đại lý: Phải có hợp đồng đại lý bảo hiểm bằng văn bản với doanh nghiệp bảo hiểm mà chị đại diện. * Giấy chứng nhận đại lý: Người trực tiếp thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm (ví dụ, nhân viên của công ty chị) phải có chứng chỉ đại lý bảo hiểm do cơ quan có thẩm quyền cấp. * Tuân thủ quy định: Chị và công ty phải tuân thủ các quy định về hoạt động đại lý bảo hiểm, bao gồm việc cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác cho khách hàng, không được ép buộc khách hàng mua bảo hiểm, và thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ theo hợp đồng đại lý.