Khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng ở một sở tại Hà Nội. Hiện tại, tôi có một số ý tưởng cải cách thủ tục hành chính rất hay, có thể giúp người dân tiết kiệm thời gian và chi phí đáng kể, nhưng nó lại chưa có trong quy định hiện hành, thậm chí có thể hơi 'lách luật' một chút. Tôi rất muốn làm nhưng sợ nếu có rủi ro gì thì mình phải chịu trách nhiệm. Liệu có quy định nào bảo vệ những người như tôi không, hay tôi cứ phải làm theo đúng sách vở, không dám nghĩ khác?”
Trả lời
Trường hợp của Anh N.V.H là một tình huống rất phổ biến và là lý do Chính phủ ban hành Nghị định số 73/2023/NĐ-CP về khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Nghị định này ra đời nhằm tạo hành lang pháp lý để những cán bộ như anh yên tâm thực hiện các ý tưởng đột phá, tháo gỡ khó khăn cho xã hội mà không lo ngại rủi ro pháp lý cá nhân.
Ai được khuyến khích và bảo vệ?
Theo quy định, đối tượng được khuyến khích và bảo vệ là cán bộ, công chức lãnh đạo, quản lý trong các cơ quan nhà nước, viên chức quản lý trong đơn vị sự nghiệp công lập, và người giữ chức danh, chức vụ cùng người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp theo quy định của Chính phủ
[1]. Như vậy, với vai trò là trưởng phòng tại một sở ở Hà Nội, anh N.V.H hoàn toàn thuộc đối tượng được áp dụng các chính sách khuyến khích và bảo vệ theo Nghị định này.Nguyên tắc khuyến khích và bảo vệ
Nguyên tắc cốt lõi của Nghị định là cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung phải được khuyến khích, bảo vệ
[2]. Điều này có nghĩa là khi anh có đề xuất đổi mới, sáng tạo được cơ quan sử dụng cán bộ xem xét, quyết định cho thực hiện trong phạm vi thẩm quyền và không trái với các quy định pháp luật cấp cao hơn (như Luật, Nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và Điều ước quốc tế), anh sẽ được bảo vệ. Mục tiêu là để những ý tưởng này đóng góp vào công cuộc xây dựng, phát triển đất nước, của ngành, lĩnh vực, địa phương, cơ quan, đơn vị [2].Điều kiện để đề xuất sáng tạo được bảo vệ
Để đề xuất cải cách thủ tục hành chính của anh N.V.H được hưởng chính sách khuyến khích và biện pháp bảo vệ, cần đáp ứng các điều kiện sau
[3]:* Có khả năng tháo gỡ, giải quyết điểm nghẽn, nút thắt trong cơ chế, chính sách chưa được quy định rõ ràng trong các văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ, địa phương và phải giải quyết hiệu quả vấn đề được đề xuất. * Phải vì lợi ích chung, mang lại giá trị, hiệu quả thiết thực, tạo chuyển biến và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước, địa phương, cơ quan, đơn vị. * Phải xuất phát từ yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết của thực tiễn, và không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội.
Như vậy, nếu ý tưởng của anh N.V.H đáp ứng các điều kiện trên, đặc biệt là việc giải quyết được "điểm nghẽn" trong thủ tục hành chính và mang lại lợi ích rõ rệt cho người dân, thì anh sẽ được khuyến khích và bảo vệ theo Nghị định số 73/2023/NĐ-CP. Điều quan trọng là đề xuất cần được cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định cho phép thực hiện.