Khái niệm và quản lý tài sản công
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.A, chủ một cửa hàng nhỏ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Tôi có thuê một mảnh đất của nhà nước để kinh doanh đã nhiều năm. Gần đây, tôi nghe nói về việc một số đất công bị thu hồi hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng. Tôi không rõ liệu mảnh đất tôi đang thuê có được coi là tài sản công hay không và liệu có bị ảnh hưởng gì không?”
Trả lời
1. Định nghĩa Tài sản công và trường hợp của bạn
Theo quy định pháp luật, tài sản công được hiểu là tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Khái niệm này bao gồm rất nhiều loại tài sản khác nhau, từ tài sản phục vụ hoạt động quản lý nhà nước, quốc phòng, an ninh, đến tài sản kết cấu hạ tầng, và đặc biệt là đất đai và các loại tài nguyên khác.
2. Đất bạn đang thuê có phải là Tài sản công?
Với trường hợp của bạn, mảnh đất bạn đang thuê từ Nhà nước để kinh doanh chắc chắn được xác định là tài sản công. Bởi lẽ, đất đai là một trong những loại tài sản công quan trọng nhất, thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước quản lý
[1]. Việc bạn thuê đất không làm thay đổi bản chất sở hữu của mảnh đất đó; Nhà nước vẫn là chủ sở hữu, còn bạn là người sử dụng đất có thời hạn theo hợp đồng thuê.3. Ảnh hưởng và quản lý Tài sản công
Việc quản lý, sử dụng tài sản công, bao gồm cả đất đai, được quy định rất chặt chẽ bởi pháp luật để đảm bảo hiệu quả, công khai, minh bạch và đúng mục đích. Các quy định này nhằm quản lý nhà nước đối với tài sản công, chế độ quản lý, sử dụng, cũng như quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân liên quan
[1]. Mặc dù Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân sửa đổi 2025 là văn bản quy định về chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân [2], nhưng các nguyên tắc về quản lý tài sản công được áp dụng rộng rãi. Các văn bản pháp luật hợp nhất có thể bao gồm nhiều quy định khác nhau, ví dụ như về an toàn, vệ sinh lao động [3], nhưng đối với vấn đề tài sản công, bạn cần tập trung vào các quy định chuyên biệt về quản lý và sử dụng đất đai để hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình cũng như các trường hợp có thể bị ảnh hưởng bởi việc thu hồi hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng đất.